هویت ابهامآمیز نقال امیرارسلان
نویسندگان
1 استادیار / دانشگاه صنعتی شریف
doi
چکیده
نقالی جزو پیشههایی است که در ایران قدمتی دیرینه دارد. شماری از صاحبان این پیشه، در دربار شاهان فعالیت میکردند و با عناوینی نظیر سمرخوان، قصهخوان و نقال شناخته میشدند. در دربار شاهان قاجار، منصبی با عنوان نقالباشی وجود داشت. بعضی از نقالان درباری این عصر، ملقب به نقیبالممالک بودهاند. یکی از مشهورترین نقیبالممالکها، نقال قصۀ امیرارسلان است. تا سالها پس از انتشار مقدمۀ محمدجعفر محجوب بر کتاب امیرارسلان، محمدعلی نقیبالممالک بهعنوان نقال این قصه شناخته میشد. در چند سال اخیر، عدهای از پژوهشگران حوزۀ ادبیات عامیانه، محمدعلی نقیبالممالک را شخصیتی موهوم و ناشناخته دانسته و میرزا احمد نقیبالممالک شیرازی را نقال قصه معرفی کردهاند. این مقاله سه محور عمده دارد؛ نگارنده در آغاز به معرفی میرزا احمد نقیبالممالک میپردازد؛ سپس با استناد به یکی از منابع معتبر عصر قاجار، محمدعلی نقیبالممالک را نیز بهعنوان یکی از نقالان دربار ناصرالدینشاه معرفی میکند و سرانجام دربارۀ اینکه احتمالاً کدامیک از این دو، نقال قصه بودهاند، حدس خود را بیان میکند.
