تأثیر سیستم‌های خاک‌ورزی و تراکم بوته بر غلظت عناصر، عملکرد، اجزای عملکرد، تراکم و زیست‎توده علف‎های هرز در کینوا

نویسندگان

1 دکتری زراعت، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.347589.1249
چکیده

کینوا گیاه جدیدی است که مصرف آن به عنوان یک محصول غذایی در حال افزایش است. برای ارائه توصیه‌های زراعی با هدف افزایش عملکرد نیاز به بررسی اثرات خاک‌ورزی و تراکم بوته کینوا می‎باشد. به همین منظور آزمایشی در مزرعه‌ای واقع در شهرستان چرداول از توابع استان ایلام در بهار سال 1398 به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. در این آزمایش سیستم خاک‌ورزی به عنوان فاکتور اصلی در سه سطح بدون خاک‎ورزی، کم خاک‌ورزی و خاک‌ورزی مرسوم و تراکم گیاه کینوا به عنوان فاکتور فرعی در سه سطح 120، 100 و 80 بوته در متر مربع بود. با افزایش تراکم کاشت وزن هزار دانه و غلظت پتاسیم و فسفر دانه کاهش یافت اما افزایش تراکم از 80 به 100 بوته در مترمربع، عملکرد دانه را از 2269/84 کیلوگرم در هکتار به 2962/9 کیلوگرم در هکتار افزایش داد. نتایج نشان داد بیشترین عملکرد بیولوژیک در خاک‌ورزی مرسوم و کم خاک‌ورزی به ترتیب به میزان 8277 و 7960 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد که نسبت به تیمار بدون خاک‌ورزی به ترتیب 22/71 و 18درصد افزایش نشان داد. هم‎چنین بیشترین عملکرد دانه در کم خاک‌ورزی و مرسوم به ترتیب به میزان 2828 و 2711 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد که نسبت به تیمار بدون خاک‌ورزی به ترتیب 24/63 و 19/47درصد افزایش نشان داد. نتایج نشان داد که تیمار بدون خاک‌ورزی نسبت به دو تیمار دیگر باعث کاهش صفات کمی و کیفی کینوا و افزایش وزن خشک و تراکم علف‌های هرز شد.