فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش شوری یکی از مهم‎ترین تنش‎های غیرزیستی است که باعث کاهش شدید عملکرد و کیفیت محصولات گیاهان زراعی می‎شود. ارزیابی تحمل گیاهان زراعی به تنش‌های زیست محیطی عامل مهمی در انتخاب آن‏ها برای کشت در شرایط مختلف می‏باشد. در همین راستا و به ﻣﻨﻈﻮر ارزیابی و شناسایی ژنوتیپ‎های گندم مقاوم به تنش شوری با استفاده از شاخص‎های تحمل به تنش و تغییرات برخی شاخص‎های بیوشیمیایی آزﻣﺎﯾشی ﺑﻪﺻﻮرت ﮐﺮتﻫﺎی ﺧﺮد ﺷﺪه در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﺑﻠﻮکﻫﺎی ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﯽ با سه ﺗﮑﺮار اﺟﺮا ﮔﺮدﯾﺪ. عوامل آزمایشی شامل شوری در سه سطح (صفر (شاهد یا نرمال)، سطح شوری 9 دسی‎زیمنس و سطح شوری 12 دسی‎زیمنس) و 20 ژنوتیپ گندم بومی ایران بودند .نتایج نشان داد که با اعمال تنش شوری میزان لیپوکسی‎ژناز، ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻄﺢ اﻛﺴﻴﺪاﺳﻴﻮﻧﻲ ﺳﻠﻮل (TBARM) و کاروتنوئید در تمامی ژنوتیپ‎ها افزایش یافت. با افزایش سطح شوری از 9 دسی‎زیمنس به 12 دسی‎زیمنس این شاخص‎ها در برخی از ژنوتیپ‎های روند کاهشی داشت. هم‎چنین با اعمال تنش شوری مقدار غلظت پروتئین و پرولین نیز در تعدادی از ژنوتیپ‎ها در سطح شوری 9 دسی‎زیمنس افزایش یافت. برخی از ژنوتیپ‎های با افزایش سطح شوری از 9 به 12 دسی‎زیمنس کاهش معنی‎داری در مقدار غلظت پروتئین و پرولین نشان دادند. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل هم‌بستگی بین شاخص‌ها و میانگین عملکرد در شرایط نرمال و تنش شوری نشان داد که هر چهار شاخص‌ TOL, GMP, STI, SSI برای غربال کردن ژنوتیپ‌ها مناسب هستند. با توجه به نتایج حاصل از شاخص‎های مورد استفاده و عملکرد در دو محیط شوری و نرمال، همچنین نتایج ارزیابی خصوصیات بیوشیمیایی، ژنوتیپ‌های G2, G11, G86, G109, G205 و G151 می‎توان به‎عنوان ژنوتیپ متحمل به تنش شوری معرفی نمود.