بررسی روابط میان برخی صفات درژنوتیپ‌های توتون شرقی (Nicotiana tabacum L.) در شرایط استقرار گل جالیز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه. ارومیه، ایران.

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.335178.1216
چکیده

توتون یکی از گیاهان مهم زراعی، صنعتی و تجاری است که در اقتصاد کشورهای تولیدکننده و مصرف‎کننده نقش مهمی دارد. به‎منظور تعیین مهم‎ترین صفات مؤثر بر عملکرد (وزن خشک برگ) توتون، 92 ژنوتیپ توتون شرقی در قالب طرح‎ بلوک‎های کامل تصادفی در سه تکرار طی دو سال (1386-1387) در مرکز تحقیقات توتون ارومیه در شرایط نرمال (عدم حضور گل ‎جالیز) و تنش (حضور گل ‎جالیز) مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس تجزیه رگرسیون گام به گام، در شرایط نرمال صفات وزن تر برگ و سطح برگ و در شرایط تنش، وزن تر برگ به ترتیب 80 و 73 درصد از تغییرات عملکرد (وزن خشک برگ) را توجیه نمودند. بر اساس نتایج تجزیه مسیر، در هر دو شرایط نرمال و تنش، وزن تر برگ بیشترین اثر مستقیم مثبت بر عملکرد (وزن خشک برگ) توتون داشت. در تجزیه رگرسیون گام به گام برای وزن تر برگ، در شرایط نرمال وزن تر اندام هوایی و در شرایط تنش صفات وزن تر اندام هوایی، سطح برگ، روز تا گل‎دهی و ارتفاع بوته به ترتیب با 61 و 72 درصد از تغییرات وزن تر برگ را توجیه نمودند. در تجزیه مسیر برای وزن تر برگ در هر دو شرایط نرمال و تنش، صفت وزن تر اندام هوایی بالاترین اثر مستقیم مثبت بر روی وزن تر برگ داشت. با توجه به نتایج، صفت وزن تر برگ به‎عنوان مهم‎ترین عامل می‎تواند در برنامه‎های اصلاحی برای افزایش عملکرد توتون تحت شرایط گل‎جالیز مورد استفاده قرار گیرد.