تأثیر کود فسفر و قارچ مایکوریزا بر ویژگیهای رشدی ریشه و صفات فیزیولوژیک ارقام مختلف گندم دوروم(Triticum turgidum var. durum) تحت شرایط دیم
نویسندگان
1 گروه تکنولوژی تولیدات گیاهی، آموزشکده فنی مهندسی و کشاورزی دهلران، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/csrar.2023.333877.1210چکیده
به منظور بررسی تأثیر قارچ مایکوریزا و کود فسفر بر برخی ویژگیهای رشدی ریشه و صفات فیزیولوژیک گندم دوروم در شرایط دیم، آزمایشی مزرعهای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی سرابله در سال زراعی 98-1397 انجام شد. چهار رقم گندم دوروم (دهدشت، ذهاب، ساورز و ساجی) به عنوان فاکتور اول و پنج سطح منبع کودی (عدم مصرف کود، 25 و 50 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر، قارچ مایکوریزا و ترکیب قارچ مایکوریزا +25 کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی فسفر) به عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که برهمکنش رقم×منابع کودی بر ویژگیهای رشدی ریشه و صفات فیزیولوژیک معنیدار بود. بهطوریکه بیشترین سطح (افزایش 61/7 درصدی نسبت به تیمار شاهد)، حجم مخصوص (افزایش 91 درصدی نسبت به تیمار شاهد)، تراکم بافت (افزایش 96/4 درصدی نسبت به تیمار شاهد) و تراکم حجم ریشه (افزایش 87/1 درصدی نسبت به تیمار شاهد) و بعلاوه کلروفیل a و b (بترتیب افزایش 86/7 و 89/04 درصدی نسبت به تیمار شاهد) و پرولین (افزایش 81/9 درصدی نسبت به تیمار شاهد) از رقم ساجی با اعمال تیمار ترکیبی مایکوریزا و 25 کیلوگرم در هکتار فسفر به دست آمد. به نظر میرسد قارچ مایکوریزا در شرایط دیم علاوه بر کاهش مقدار کاربرد کود شیمیایی فسفر میتواند از طریق توسعه سیستم ریشهای و افزایش سطح ریشه و حجم ریشه، جذب آب و عناصر غذایی را افزایش دهد و با افزایش پرولین و قندهای محلول سبب مقاومت بیشتر گندم به کمآبی در شرایط دیم شود.