تحلیل مؤلفه‌های کلیدی فناوری‌های دیجیتال در تحول صنعت حمل‌ونقل دریایی: چشم‌انداز جهانی و چالش‌های محلی

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22113/jmst.2026.495925.2625
چکیده

فناوری‌های نوآورانه دیجیتال نقش مهمی در تحول صنعت حمل‌ونقل دریایی ایفا کرده‌اند و این صنعت را از روش‌های سنتی به سمت مدرن‌سازی و هوشمندسازی هدایت کرده‌اند. در حال حاضر، بسیاری از کشتی‌ها با استفاده از این فناوری‌ها ناوبری می‌کنند. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های کلیدی فناوری‌های دیجیتال که به موفقیت حمل‌ونقل دریایی ایران کمک می‌کنند، انجام شده است. هدف اصلی پژوهش، بهبود فرآیندهای تصمیم‌گیری، بهینه‌سازی منابع و کاهش اثرات زیست‌محیطی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و تحلیل محتوای استقرایی انجام شد و در دسته تحقیقات کاربردی قرار می‌گیرد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 کارشناس صنعت حمل‌ونقل دریایی ایران و مرور ۶۵ مقاله مرتبط جمع‌آوری شد. روش نمونه‌گیری تصادفی همراه با اشباع نظری به‌کار گرفته شد. در نتیجه، چارچوبی برای شناسایی مؤلفه‌های فناوری‌های دیجیتال ارائه شد که شامل سه بُعد اصلی کسب‌وکار دیجیتال، فناوری‌های دیجیتال، و حاکمیت و مدیریت دیجیتال است. دسته‌بندی‌های شناسایی‌شده عبارت‌اند از: انقلاب صنعتی پنجم، حمل‌ونقل دریایی هوشمند، اتصال بندر و کشتی، بنادر هوشمند، ناوبری الکترونیکی، و فرهنگ دیجیتال. این مطالعه بر حداکثرسازی مزایای فناوری‌های دیجیتال در صنعت حمل‌ونقل دریایی ایران تأکید دارد.