تأثیر زمان‌های مختلف قطع آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد زیره سبز در شرایط تداخل علف‌های هرز

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

3 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

doi
10.22034/csrar.2022.291654.1098
چکیده

به منظور بررسی اثر زمان قطع آبیاری در دو شرایط تداخل و عدم تداخل علف­هرز، آزمایشی به صورت کرت بلوک خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار در مرکز خدمات کشاورزی حکم‌آباد جوین (خراسان رضوی) در دو سال زراعی 1397 و 1398 انجام شد. زمان قطع آبیاری (آبیاری کامل، قطع آبیاری در مرحله گلدهی، قطع آبیاری در مرحله دانه بستن و کشت دیم) به عنوان کرت اصلی و تداخل علف­هرز (تداخل و عدم تداخل) به عنوان کرت فرعی در نظر گرفته شد. نتایج آزمایش نشان داد که در سال پرباران (سال 1397) عملکرد و اجزای عملکرد زیره سبز واکنشی به زمان قطع آبیاری نشان نداد اما در سال کم­باران بالاترین عملکرد دانه و اسانس با آبیاری کامل به دست آمد و تأخیر در زمان قطع آبیاری اثرات منفی کمتری بر عملکرد و اجزای عملکرد زیره سبز داشت. تداخل علف­های هرز به صورت معنی‌داری سبب کاهش ارتفاع، تعداد شاخه جانبی، تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد اسانس شد، اما درصد اسانس تحت تأثیر تداخل علف‌های هرز قرار نگرفت. تداخل علف‌های هرز در کلیه رژیم‌های آبیاری سبب کاهش عملکرد و اجزای عملکرد شد. تأخیر در قطع آبیاری در هر دو شرایط تداخل و عدم تداخل، عملکرد دانه و اسانس بیشتری را تولید کرد. درمجموع نتایج آزمایش نشان داد در سال‌های پرباران، عملکرد دانه و اسانس تحت تأثیر زمان قطع آبیاری قرار نمی­گیرد اما در سال‌های کم­باران آبیاری کامل زیره سبز هم در شرایط تداخل و هم عدم تداخل، عملکرد دانه و اسانس بیشتری را تولید می‌کند.