نقش محلولپاشی عنصر روی بر تعدیل اثرات تنش خشکی در برخی از ارقام گندم
نویسندگان
1 بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
2 بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
3 بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
doi
10.22034/csrar.2022.323047.1178چکیده
تنش خشکی بهعنوان یک چالش مهم برای تولید گندم در بسیاری از مناطق غلهخیز جهان مطرح است. پژوهش حاضر بهمنظور بررسی تأثیر وقوع تنش خشکی در مرحله گردهافشانی با محلولپاشی روی و بدون محلولپاشی در دو سال زراعی 1397-1396 و 1398-1397 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوتر آباد اصفهان اجرا شد. برای انجام پژوهش از آزمایش کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار استفاده شد. عامل اصلی شامل سه سطح آبیاری (آبیاری کامل، قطع آبیاری در مرحله گردهافشانی با محلولپاشی روی و بدون محلولپاشی) و عامل فرعی شامل 11 ژنوتیپ گندم (دو لاین و 9 رقم) بود. برهمکنش تنش و ژنوتیپ بر صفت تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، عملکرد دانه و وزن هزار دانه (سطح 1 درصد) و تأثیر تنش رطوبتی بر طول سنبله در سطح یک درصد از نظر آماری معنیدار بود. بهبود عملکرد ناشی از محلولپاشی روی در سه ژنوتیپ پیشتاز، بک کراس روشن و الوند نسبت به شرایط تنش رطوبت بدون مصرف روی به ترتیب برابر 11/7، 14/8 و 15 درصد بود. طول دوره پر شدن دانه در تیمار تنش رطوبتی بدون مصرف روی و با مصرف روی نسبت به تیمار شاهد 33 و 30/6 درصد کاهش یافت. کارایی روی در بین ژنوتیپ های آزمایشی دامنه ای از 86/95 تا 95/03 درصد داشت. نتایج این پژوهش نشان داد در شرایط تنش خشکی محلولپاشی روی میتواند اثرات سوء ناشی از تنش را تعدیل نماید ولی واکنش ارقام مختلف در این رابطه متفاوت است.