فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهمیت و موقعیت ژئوپلیتیک دریای خزر در منطقه خاورمیانه، آسیای میانه، اروپا و قفقاز، در زمینه تجارت و حمل‌و‌نقل، نیازمند توسعه تعاملات نزدیک اقتصادی و سیاسی منطقه‌ای و فرا‌منطقه‌ای می‌باشد. عوامل سیاسی و اقتصادی، راهبردهای توسعه همکاری‌های امنیتی و اقتصادی در منطقه دریای خزر را شکل می‌دهد. جهت افزایش سهم جمهوری اسلامی ایران از منابع و منافع دریای خزر، شاخص‌های اقتصادی در بازه زمانی 2014 تا 2024 را در پژوهش حاضر مورد شناسایی قرار داده و به ارزیابی و تحلیل تاثیر این شاخص‌ها بر حمل‌و‌نقل دریایی در دریای خزر پرداخته‌ایم. داده‌های مورد استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان ملل متحد، بانک جهانی و سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران جمع‌آوری شده‌اند. برای ارزیابی تاثیر شاخص‌های انتخابی از روش آماری رگرسیون استفاده کرده‌ایم. یک معادله رگرسیونی برای ارزیابی میزان اثرپذیری حمل‌و‌نقل دریایی در دریای خزر از شاخص‌های اقتصادی منتخب در کشورهای موضوع پژوهش به دست آورده‌ایم. یافته‌های پژوهش بیانگر این مهم است که چگونه روند کاهش یا افزایش جمعیت کشورها، تولید ناخالص داخلی و حجم تجارت آن‌ها بر حجم حمل‌و‌نقل دریایی و نیاز به معاملات تجاری برای تامین نیازهای اساسی یک کشور از طریق واردات و صادرات تاثیرگذار خواهد‌بود. براساس نتایج به‌دست آمده، اقدامات و راهبردهای هوشمندانه با بهره‌گیری از پیش‌بینی‌های صورت گرفته در خصوص شناسایی و ارزیابی شاخص‌های اقتصادی موثر بر حمل‌و‌نقل دریایی، می‌تواند به هدف‌گذاری، برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت اقتصادی، اجرای پروژه‌های توسعه دریامحور و توسعه زیرساخت‌های بندری کمک شایان توجهی نموده و در نتیجه منجر به رونق اشتغال‌آفرینی، ارتقاء سطح رفاه اجتماعی حاصل از سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی و ثبات اقتصادی گردد.