تأثیر سلنیوم و روی بر صفات فیزیولوژیک و عملکرد ژنوتیپ‎های کلزا در تاریخ‎های کاشت مطلوب و تأخیری

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه فنی و حرفه‎ای، تهران، ایران

3 سازمان فنی و حرفه‎ای، اداره کل آموزش فنی و حرفه‎ای استان البرز، ایران

doi
10.22034/csrar.2022.351327.1256
چکیده

به‎منظور بررسی تأثیر محلول­پاشی سلنیوم و روی بر صفات فیزیولوژیک، عملکرد دانه و محتوای روغن ژنوتیپ‎های کلزا در تاریخ‎های کاشت مختلف، آزمایشی (1395-1394) بصورت فاکتوریل-کرت خرد شده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در کرج اجرا شد. تاریخ کاشت در سه سطح شامل 15 مهر، 25 مهر و 5 آبان و محلول‎پاشی در چهار سطح شامل آب خالص (شاهد)، سلنیوم (1/5 درصد)، روی (1/5 درصد) و سلنیوم+روی (1/5 درصد) بصورت فاکتوریل در کرت‎های اصلی و پنج ژنوتیپ کلزا شامل SW102، Ahmadi، GKH2624، GK-Gabriella و Okapi در کرت‎های فرعی قرار گرفتند. بقای زمستانه، قطر طوقه، محتوای نسبی آب برگ، محتوای کلروفیل برگ با تأخیر در کاشت کاهش یافتند درصورتی‎که محتوای نسبی آب طوقه، محتوای پرولین و محتوای کربوهیدرات برگ افزایش نشان دادند. عملکرد دانه و محتوای روغن کلزا با کاشت در تاریخ 25 مهر 44 و 6 درصد و در تاریخ کاشت 5 آبان 51 و 14 درصد نسبت به تاریخ کاشت 15 مهر کاهش یافتند. کاربرد سلنیوم+روی بیشترین تأثیر را بر کاهش محتوای نسبی آب طوقه و افزایش بقای زمستانه، قطر طوقه، محتوای نسبی آب برگ و محتوای کلروفیل داشت. عملکرد دانه و محتوای روغن کلزا در تیمار سلنیوم+روی به ترتیب 23 و 6 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش یافتند. یافته‎های این تحقیق پیشنهاد می‎کند که ژنوتیپ‎های GK-Gabriella (15 مهر) و GKH2624 (25 مهر و 5 آبان) با استفاده از تیمار محلول‎پاشی سلنیوم+روی در دو مرحله روزت و ساقه‎دهی می‎توانند به‎دلیل بهبود در وضعیت رشدی بوته‎ها عملکرد دانه و روغن مطلوبی را تولید کنند.