تأثیر خشکی بر واکنش لاین‌های گرده‌افشان چغندرقند (.Beta vulgaris L) از نظر عملکرد قند

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22034/csrar.2022.321003.1173
چکیده

خشکی یکی از اصلی‌ترین تنش‌های غیر زیستی است که باعث کاهش عملکرد محصولات زراعی می‌شود. بهبود عملکرد گیاهان تحت تنش خشکی هدف اصلی برنامه‌های اصلاحی است، زیرا برای امنیت غذایی بسیار مهم هستند. مطالعه حاضر به‌منظور ارزیابی لاین‌های گرده‌افشان چغندرقند نسبت به تنش خشکی و شناسایی لاین‌های متحمل به خشکی انجام شد. به این منظور 20 لاین چغندرقند در دو شرایط آبیاری نرمال و تنش خشکی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1394-1393 در ایستگاه تحقیقات چغندرقند مهندس مطهری کرج کشت گردیدند و عملکرد قند آن‌ها تحت شرایط نرمال ( Yp) و تنش خشکی ( Ys) برآورد شد. شاخص‌های تحمل و حساسیت بر مبنای دو عملکرد یادشده محاسبه شدند. تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثرات محیط، ژنوتیپ و برهمکنش میان آن‌ها معنی‌دار بود. بر اساس نتایج شاخص‌های MP، GMP، STI، HM، YI، REI و MRP لاین‌های S1- 9501116 و S1- 950123، شاخص DI لاین S1- 9501116، شاخص ATI لاین S1- 950123 و شاخص‌های RDI، TOL، SSI و SSPI لاین S1- 950079 به‌عنوان لاین‌های متحمل شناخته شدند. شاخص SIIG از بین لاین‌های معرفی‌شده توسط شاخص‌ها، لاین S1- 950116 را به دلیل کم‌ترین فاصله از لاین ایده‌آل (0/56)، بیشترین فاصله از لاین غیر ایده‌آل (1/12) و بیش‌ترین مقدار SIIG (0/66)، متحمل‌ترین لاین عنوان نهاد. پس از آن، لاین‌های S1- 950123، S1- 950077 و S1- 950119 به ترتیب با داشتن مقدار SIIG برابر با 0/57، 0/56 و 0/56 در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. لذا می‌توان این ‌لاین‌ها را به‌عنوان والد پدری برای تولید هیبریدهای متحمل به خشکی پیشنهاد کرد.