بررسی مولکولی فراوانی ابتلا به بیماری دیستمپر سگ‎ها در شغال‌های (Canis aureus) تلف‌شده بر اثر تصادف جاده‎ای استان گلستان (گرگان)

نویسندگان

1 دانش آموخته دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گلستان، ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گلستان، ایران

doi
10.22059/jvr.2024.369918.3411
چکیده

زمینه مطالعه: ویروس دیستمپر سگ‌ها (CDV=Canine distemper virus)، یک موربیلی ویروس با RNA تک­رشته­ای حاوی 6 ژن، عامل بیماری‌ کشنده دیستمپر در سگ­سانان است. میزبان اولیه ویروس تنها سگ­سانان وحشی و اهلی می‌باشند.هدف: نظر به حضور گونه­هایی از سگ­سانان و گربه­سانان چون روباه ترکمنی (Volpus coras) و پلنگ ایرانی (Panthera pardus saxicolor) که جمعیت آن‌ها در نواحی استان گلستان رو به انقراض است، اطلاع از اپیدمیولوژی و همه‌گیری CDV در جمعیت پستانداران وحشی مستعد ابتلا، ضروری به ­نظر می­رسد. با‌توجه‌به حضور شغال­های طلائی (Canis aureus) با تعداد بالا در استان گلستان، در مطالعه حاضر میزان آلودگی شغال­های طلایی، به­عنوان گونه نشانگر سگ­سانان وحشی، به CDV مورد مطالعه قرار گرفت.روش‎کار: از 64 شغال تلف‌شده در جاده­ها، نمونه سوآب چشمی تهیه و به بافر منتقل شد. با انجام RT-Nested PCR، حضور ویروس در نمونه­ها بررسی گردید.نتایج: در مطالعه حاضر از 40 قلاده شغال نر و 24 قلاده شغال ماده نمونه­گیری شد. CDV در ۲0 شغال (2/31 درصد) تشخیص داده شد. فراوانی آلودگی به CDV در شغال­های نر (5/32 درصد) و ماده (1/29 درصد) مشابه یکدیگر بود (05/0‌‌P≥‌)‌. همچنین آلودگی به CDV تنها در شغال­های 1 تا 3 سال و در فصول سرد شناسایی گردید.نتیجه­گیری نهایی: آلودگی بالای شغال­های طلایی در اطراف گرگان به CDV بیانگر آلودگی اکوسیستم حیات­وحش استان گلستان به CDV و احتمال مخزن بودن جمعیت شغال­ها برای حفظ CDV در اکوسیستم وحشی استان گلستان است. با‌توجه‌به عدم دسترسی به جمعیت حیوانات وحشی مستعد ابتلا به ویروس دیستمپر جهت واکسیناسیون و از طرفی حضور بالای سگ­های روستایی در اطراف اکوسیستم وحشی استان گلستان و نقش بسیار مهم آن‌ها در گسترش CDV،  یکی از بهترین راه­ها جهت مهار گسترش ویروس در جمعیت حیوانات وحشی مستعد ابتلا به CDV، انجام واکسیناسیون مناسب جمعیت سگ­های روستایی و ولگرد است.