رد پای امام رضا (ع) در باغ قدمگاه نیشابور «کاری از شیخ بهایی به دستور شاه عباس اول از طراحی تا مفهوم»
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2 مدرس گروه مرمت، دانشگاه پیام نور، البرز، ایران
doi
10.22059/jfaup.2016.60165چکیده
نوع اندیشههای متفاوت که از یک شناخت عرفانی سرچشمه میگیرد، تأثیر بسیار در شکلگیری فضاهای انسان ساخت دارد. قدمگاه نیشابور به عنوان یکی از اماکن زیارتگاهی، متأثر از اندیشههای عرفانی بوده است و این مفاهیم در شکلگیری این مجموعه تأثیرگذار بوده است. در سفری که شیخ بهایی با شاه عباس صفوی در سال 1020ه.ق از اصفهان به مشهد آمده، شاه عباس دستور ساخت قدمگاه را در این محل داد و قدمگاه با طراحی وی ساخته شد. در این مقاله تلاش میشود ارتباط معماری این مجموعه با مفاهیم عرفانی بازشناسی شود. در سیر مراتب عرفان، از منازل هشتگانهای یاد میشود که سالک با طی منازل هفتگانه تا مرتبه فنافیالله میرسد و در مرحله هشتم، از حق به سوی خلق بر میگردد. این مقاله سعی دارد، با شناخت ویژگیهای هر یک از این مراحل، ارتباط آن را با تحت تأثیر قرارگرفتن شکلگیری باغ قدمگاه با تفکر طریقت بررسی نماید. ابتدا تفکر طریقت مورد مطالعه قرار میگیرد در ادامه به شناخت و معرفی باغ قدمگاه پرداخته میشود و در گام بعدی ارتباط میان این دو حوزه بر پایه مستندات موجود مورد بررسی واقع خواهند شد. این پژوهش مبتنی بر روش تاریخی، تحلیلی، تفسیری و نیز پژوهش موردی است.
