اثر قارچ میکوریزا، تریکودرما و سلنیوم بر عملکرد و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی توت‌فرنگی (Fragaria × ananassa Duch.)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه علوم باغبانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد ، تهران، ایران

4 گروه خاک شناسی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

5 گروه علوم باغبانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/csrar.2023.324853.1182
چکیده

به منظور ارزیابی اثر قارچ­ های میکوریزا (Rhizophagus irregularis)، تریکودرما (Trichoderma harzianum) و سلنیوم بر عملکرد و فعالیت آنزیم ­های آنتی‌اکسیدانی توت‌فرنگی، آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد در سال 1396 به اجرا درآمد. آزمایش به­ صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل قارچ (میکوریزا، تریکودرما)، سلنیوم (0، 0/5، 1، 2 و 4 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک) و رقم (گاویوتا و کاماروسا) بود. نتایج نشان داد که کاربرد قارچ‌های میکوریزا و تریکودرما منجر به افزایش معنی‌دار عملکرد گردید. تیمار قارچ تریکودرما و میکوریزا نسبت به شاهد به ترتیب 39/6 و 27/1 درصد افزایش عملکرد داشت. هم­چنین مصرف سلنیوم نسبت به شاهد، عملکرد را افزایش داد. ترکیبات فنلی، فعالیت آنزیم­های آسکوربات پراکسیداز، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز تحت تأثیر تیمارهای قارچ و سلنیوم قرار گرفت. به‌طوری‌که بیشترین فعالیت آنزیم­های آسکوربات پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز در شرایط استفاده از سلنیوم به میزان 4 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک مشاهده گردید. فعالیت آنزیم­های آنتی‌اکسیدانی در ارقام متفاوت بود و فعالیت این آنزیم‌ها در رقم گاویوتا نسبت به کاماروسا بیشتر بود. فعالیت آنزیم کاتالاز با مصرف تریکودرما و میکوریزا و سلنیوم 4 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک به حداکثر رسید. بنظر می‌رسد هر دو قارچ میکوریزا و تریکودما با کمک به جذب بهتر عناصر، باعث افزایش عملکرد و فعالیت آنزیم‌ها می‌شوند؛ بنابراین استفاده از قارچ‌ها و سلنیوم با غلظت 4 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک برای افزایش کمیت و کیفیت توت­فرنگی قابل توصیه است.