مطالعه نقش کاربرد کود دامی و گیاهان پوششی بر تنوع زیستی علفهایهرز کنجد (Sesamum indicum L.) ارگانیک
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اگرواکولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22034/csrar.2021.299479.1119چکیده
نوع زیستی در بوم نظامهای کشاورزی همواره مبنایی برای تداوم کارکرد سیستمهای تولید غذا و فراهم کننده پایداری نظام تولید است. لذا آزمایشی به منظور بررسی تنوع و غنای گونهای علفهای هرز مزارع کنجد بصورت کرتهای خرد شده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه آموزشی و تحقیقاتی کشاورزی ارگانیک دانشگاه رازی در سال زراعی 96-1395 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کود دامی (صفر، 10 و 20 تن در هکتار) به عنوان عامل اصلی و گیاهان پوششی (شاهد، شبدر برسیم، شنبلیله و ماشک گل خوشهای) به عنوان عامل فرعی بودند. اندازهگیری تراکم و بیوماس علفهای هرز در 2 مرحله قبل از بسته شدن کانوپی و پایان فصل رشد صورت گرفت. کاربرد کود دامی و گیاهان پوششی منجر به بهبود عملکرد دانه کنجد شد. در تمام تیمارها شاخص غنای مارگالف نسبت به غنای منهینگ مقدار بالاتری را نشان داد. در نمونه برداری دوم شاخصهای غنای منهنیک و مارگالف به ترتیب افزایش تنوع 211 و 140 درصدی را نسبت به نمونه برداری اول نشان دادند. نتایج برهمکنش اثرات متقابل کود دامی و گیاه پوششی روی شاخصهای غنا مارگالف و منهینگ نشاندهنده تغییرات خیلی جزئی بین هر شاخص بود بطوریکه تیمار 20 تن کود دامی در هکتار و گیاه پوششی ماشک گل خوشهای بیشترین مقدار غنا را نشان داد. تنوع زیستی علفهای هرز در مرحله اول نسبت به مرحله دوم نمونه برداری براساس شاخصهای بریلیون و برگر- پارکر به ترتیب 57 و 87 درصد بیشتر بود. شاخص تنوع شانون-واینر در نمونهبرداری مرحله اول و دوم به ترتیب 1/688 و 1/685 بدست آمد.