مطالعه نقش کاربرد کود دامی و گیاهان پوششی بر تنوع زیستی علف‌های‌هرز کنجد (Sesamum indicum L.) ارگانیک

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اگرواکولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/csrar.2021.299479.1119
چکیده

نوع زیستی در بوم ­نظام­های کشاورزی همواره مبنایی برای تداوم کارکرد سیستم­های تولید غذا و فراهم ­کننده پایداری نظام تولید است. لذا آزمایشی به منظور بررسی تنوع و غنای گونه‌ای علف­های هرز مزارع کنجد بصورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه آموزشی و تحقیقاتی کشاورزی ارگانیک دانشگاه رازی در سال زراعی 96-1395 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کود دامی (صفر، 10 و 20 تن در هکتار) به عنوان عامل اصلی و گیاهان پوششی (شاهد، شبدر برسیم، شنبلیله و ماشک گل خوشه‌ای) به عنوان عامل فرعی بودند. اندازه­گیری­ تراکم و بیوماس علف‌های هرز در 2 مرحله قبل از بسته شدن کانوپی و پایان فصل رشد صورت گرفت. کاربرد کود دامی و گیاهان پوششی منجر به بهبود عملکرد دانه کنجد شد. در تمام تیمارها شاخص غنای مارگالف نسبت به غنای منهینگ مقدار بالاتری را نشان داد. در نمونه­ برداری دوم شاخص­های غنای منهنیک و مارگالف به ترتیب افزایش تنوع 211 و 140 درصدی را نسبت به نمونه­ برداری اول نشان دادند. نتایج برهمکنش اثرات متقابل کود دامی و گیاه پوششی روی شاخص‌های غنا مارگالف و منهینگ نشان­دهنده تغییرات خیلی جزئی بین هر شاخص بود بطوری­که تیمار 20 تن کود دامی در هکتار و گیاه پوششی ماشک گل خوشه‌ای بیشترین مقدار غنا را نشان داد. تنوع زیستی علف­های هرز در مرحله اول نسبت به مرحله دوم نمونه­ برداری براساس شاخص­های بریلیون و برگر- پارکر به ترتیب 57 و 87 درصد بیشتر بود. شاخص تنوع شانون-واینر در نمونه‌برداری مرحله اول و دوم به ترتیب 1/688 و 1/685 بدست آمد.