تأثیر کودهای فسفر و پتاسیم بر کاهش سمیت آرسنیک و رشد دو رقم ریحان (Ocimum basilicum)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 استادیار بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران

doi
10.22034/csrar.2022.261532.1071
چکیده

به منظور بررسی اثرات کودهای فسفر و پتاسیم بر کاهش سمیت آرسنیک و رشد دو رقم رﻳحان، آزماﻳشی به ­صورت طرح فاکتورﻳل در قالب بلوک­های کامل تصادفی انجام شد. عوامل مورد مطالعه دو رقم بذر شامل رقم اصلاح شده کشکنی لولو و توده بومی زابل به عنوان عامل اول و انواع کود شامل: سوپر فسفات ترﻳپل و سولفات پتاسیم هر کدام در سه سطح 50، 150 و 250 میلی­ گرم فسفر و پتاسیم بر کیلوگرم خاک به عنوان عامل دوم در نظر گرفته شدند. سولفات آرسنیک نیز در مقدار ثابت 15 میلی­ گرم آرسنیک بر کیلوگرم خاک به تمام گلدان‌ها اضافه ‌شد. صفات رویشی اندازه‌گیری شده شامل ارتفاع بوته، تعداد شاخه جانبی، تعداد برگ، وزن تر اندام­های هوایی و سطح برگ بود. همچنین غلظت فلز سنگین آرسنیک در اندام‌های هوایی گیاهان اندازه­گیری شد. نتایج تأثیر معنی­دار رقم را بر ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، تعداد و طول شاخه جانبی، وزن تر و سطح برگ در سطح 1 درصد نشان داد. در تمام صفات رشدی گیاه، رقم محلی تفاوت معنی­داری با رقم اصلاح شده داشت. افزودن آرسنیک باعث کاهش خصوصیات رشدی و افزایش غلظت آرسنیک در اندام‌های گیاه شد. بررسی رابطه بین فسفر و آرسنیک نشان داد که در هر دو رقم با افزایش میزان فسفر از غلظت آرسنیک در بخش هوایی کاسته می­شود. در برهمکنش بین آرسنیک و پتاسیم نیز بالاترین میزان آرسنیک در بخش هوایی در پایین­ترین سطح پتاسیم به ­کار رفته مشاهده شد.