مسائل جامعه شناختی استقلال دانشگاه در ایران؛ یک مطالعه کیفی
نویسندگان
1 دکتری مدیریت آموزش عالی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
چکیده
پیش نیاز موفقیت آموزش عالی استقلال دانشگاه توأم با آزادی علمی است. استقلال دانشگاه عقیده قلبی همه دانشگاهیان در مؤسسات آموزش عالی سراسر جهان است. قوانین و شرایط اجتماعی که دانشگاه ها در آن فعالیت می کنند، بسیار متنوع است و رابطه بین دولت و مؤسسات آموزش عالی میتواند شکلهای مختلفی داشته باشد و لذا، الگویی واحد برای همه وجود ندارد و نمیتوان ویژگیهای استقلال دانشگاههای یک کشور را برای کشور دیگر در نظر گرفت. پژوهش حاضر با هدف فهم و تبیین ضعف تحقق استقلال دانشگاهی مطلوب در نظام آموزش عالی ایران از نظر جامعه شناختی و بر اساس رویکرد روث وداک از روش تحقیق تحلیل گفتمان انتقادی شکل گرفت. اسناد و متون مورد مطالعه این پژوهش شامل کلیه متون و منابع نوشتاری و گفتاری بود که درباره شرایط استقلال دانشگاهی در ایران مطرح هستند. یافته های پژوهش نشان داد که بیشتر مشکلات استقلال دانشگاهی ایران به ترتیب به دوازده دلیل از ریشه های جامعه شناختی مرتبط با استقلال سازمانی، علمی، مالی و استخدامی برمی گردد. در بخش پایانی راهبردهای سیاستی برنامه ریزی و پاسخگویی مناسب دانشگاهها برای کسب اعتماد بیشتر دولت و جامعه، تعدیل توأمان نگرش های سیاسی دولتی و نگرشهای رابطه ای دانشگاهی برای افزایش استقلال استخدامی، بازنگری دیدگاه سنتی و دولت گرا در آموزش عالی و تأکید هر چه بیشتر بر اخلاق مداری و ارزشهای اخلاقی در آموزش عالی برای احیای استقلال دانشگاهی در ایران پیشنهاد شده است.