فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منطقه سیستان با محدودیت‌های فراوانی در بخش آب و خاک مناسب برای کشاورزی مواجه است. کشت گیاهان دارویی از جمله کشت گیاه اسفرزه با نیاز رطوبتی اندک و مقاومت بالا به خشکی و ارزش افزوده بالا از راهکارهای مهم مقابله با محدودیت­های متعدد زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی در منطقه سیستان است. این مطالعه با هدف پهنه­بندی زراعی- بوم‌شناختی گیاه اسفرزه در راستای شناسایی مناطق مستعد کشت این گیاه در منطقه سیستان با استفاده از تکنیک آنالیز مکانی انجام گرفت. برای انجام این مطالعه از لایه‌های اقلیمی، توپوگرافی و هیدرولوژی منطقه استفاده شد. برای انجام پهنه­بندی نواحی مستعد کشت، از روش سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در قالب مدل­های بولین و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد. در این مطالعه با استفاده از نرم­افزار Arc/GIS 10 نقشه­های هم ارزش تهیه شده، و سپس ماتریس دو به دو هر یک از لایه­ها به ترتیب اهمیت در نرم­افزار Idrisi ترسیم و میزان اهمیت هر یک از عناصر مشخص گردید. در نهایت با تلفیق نقشه­ها در محیط Arc/GIS 10 نقشه نهایی استخراج شد. نتایج مطالعه نشان داد که غالب نواحی منطقه زابل جهت کشت اسفرزه از پتانسیل مناسبی برخوردار است. با این­حال، بخش‌هایی شمال غربی و قسمت محدودی از جنوب غربی و شمال شرقی و به طور پراکنده قسمت‌هایی از غرب و جنوب غربی و قسمت محدودی از شمال شرقی فاقد استعداد کشت اسفرزه است. هم­چنین مدل بولین به دلیل دقت بالا و توجه به محدودیت در این منطقه، نتایج بهتری را نسبت به مدل AHP ارائه می‌دهد.