تأثیر تیمارهای مختلف آبیاری روی صفات فیزیولوژی و بیوشیمیایی گیاه داروئی خار مریم (Silybum marianum)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/csrar.2022.322452.1175
چکیده

تنش کمبود آب رفتار گیاهی را از طریق تأثیر بر متابولیسم گیاهی تغییر داده و بنابراین تأثیر زیادی در تولیدات گیاهان دارد. به منظور ارزیابی تأثیر تنش خشکی روی صفات فیزیولوژی و بیوشیمیایی گیاه خار‌مریم، تیمارهای 100 درصد، 75 درصد، 50 درصد و 25 درصد نیاز آبی گیاه در گلخانه شهرستان هیرمند روستای شندل بر گیاه اعمال و برداشت در مراحل مختلف شامل 6 و 13 هفته بعد از کاشت انجام و صفاتی نظیر وزن خشک، وزن تر، میزان کلروفیل a، کلروفیل b، کاروتنوئید، پروتئین، پرولین و میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی مورد سنجش قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس تفاوت معنی‌داری در اثر زمان برداشت، سطوح مختلف آبیاری و اثر متقابل زمان برداشت و سطوح مختلف آبیاری نشان داد. میزان کاروتنوئید با افزایش شدت تنش در هر دو مرحله برداشت شروع به کاهش کرد. میزان کلروفیل a در مرحله 6 هفته بعد از کاشت، کمتر از 13 هفته بعد از کاشت بود ولی در هر دو مرحله، با افزایش تنش میزان آن کاهش پیدا کرد. میزان پروتئین و پرولین نیز با افزایش شدت تنش افزایش یافت. میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی نیز با افزایش شدت تنش افزایش یافت، بطوری­که در شرایط 100 درصد نیاز آبی‌ کمترین مقدار و در شرایط 25 درصد نیاز آبی به حداکثر مقدار رسید. نتایج این تحقیق ثابت کرد که گیاه خارمریم سازگاری خوبی به تنش خشکی داشته که احتمالاً به دلیل کاهش صدمات اکسیداتیو با القای سیستم آنتی‌اکسیدانی و تجمع اسمولیت‌هایی نظیر پرولین و پروتئین می­باشد که این تغییرات نوعی سازگاری به شرایط تنش محسوب میشود.