فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به ­منظور ارزیابی توانایی بالقوه ترسیب کربن اندام­ هوایی و ریشه و نیز پتانسیل گرمایش جهانی ارقام آبی و دیم گندم، آزمایشی در سال زراعی 1400-1399 در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان اجرا شد. بدین منظور نمونه‌برداری به روش تصادفی سیستماتیک در 30 مزرعه از عمق 30-0 سانتیمتری خاک انجام شد و مقدار نهاده­های مصرفی از طریق پرسش­نامه چهره به چهره به دست آمد. نتایج به دست آمده نشان داد ارقام آبی نسبت به ارقام دیم از ضریب تبدیل اندام هوایی بالاتری برخوردار بودند و رقم پیشگام با میانگین 49/68 درصد بیشترین مقدار ضریب تبدیل اندام هوایی را داشت. مقایسه توان ترسیب اندام هوایی ارقام گندم آبی نشان داد رقم میهن با میانگین 3398/70 کیلوگرم در هکتار بیشترین مجموع توان ترسیب کربن را داشت و رقم حیدری با توان ترسیب 2329/30 کیلوگرم در هکتار کمترین مجموع توان ترسیب کربن را از خود نشان داد. در بین ارقام دیم نیز رقم باران با میانگین 1425/2 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با رقم آذر 2 با میانگین 512/60 از ترسیب کربن بالاتری برخوردار بود. بررسی انتشار گاز­های گلخانه­ای نشان داد CO2، N2O و CH4 تولید شده در مزارع گندم آبی و مزارع گندم دیم به ترتیب 1212/975 و 651/33 کیلوگرم در هکتار بود و پتانسیل گرمایش جهانی برای یک هکتار گندم آبی و یک هکتار گندم دیم به ترتیب برابر 2875/621 و 919/263 کیلوگرم معادل CO2 بدست آمد. بر اساس نتایج این پژوهش کشت رقم میهن (آبی) و رقم باران (دیم) در بوم­نظام­های زراعی شهرستان شیروان باعث افزایش توان ترسیب کربن و کاهش انتشار CO2 خواهد شد.