شبیه‌سازی عددی الگوی جریان و تغییرات تراز بستر در محدوده بندر شهید رجایی با استفاده از مدل TELEMAC-MASCARET

نویسندگان

1 گروه آب و محیط‌زیست دانشکده عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

2 پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، پژوهشکده فناوری و مهندسی دریا، تهران، ایران.

3 گروه آب و محیط‌زیست دانشکده عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22113/jmst.2023.398203.2529
چکیده

رسوب‎گذاری و فرسایش از مهم‌ترین مسائلی هستند که مشکلات جدی را در مناطق بندری ایجاد می‌‌‌‌‌کنند. از پیامدهای این پدیده می‌توان به کاهش طول عمر بندر و لایروبی مستمر و پرهزینه اشاره کرد. هنگامی که بنادر ته‌نشینی رسوب را تجربه می‌کنند، به راه‌حل‌های مهندسی نیاز است. پیش‌بینی نرخ و الگوی رسوبگذاری در کانال دسترسی بنادر امکان مدیریت بهتر هزینه‌های بندر را فراهم می‌آورد. هدف از انجام این مطالعه، مدل‌سازی عددی اثر پدیده‌های هیدرودینامیکی و مورفولوژی با استفاده از مدل عددی کدباز تلمک در تنگه خوران و بندر شهید رجایی، واقع در خلیج فارس است. برای این منظور، تراز سطح آب در مرزهای باز به مدل داده شد که این داده‌ها از یک مدل کالیبره شده مایک‌21 تأمین گردید. مدل هیدرودینامیک اجرا گردید و خروجی‌های سرعت و تراز سطح آب به دست آمد. همچنین مدل رسوب GAIA  به صورت کوپل شده با مدل هیدرودینامیک اجرا گردید. خروجی مدل رسوب، تغییرات سطح بستر و غلظت رسوبات معلق را شامل می‌شود. در انتها با استفاده از داده‌های اندازه‌گیری، مدل شبیه‌سازی شده صحت‌سنجی شد و مشخص گردید که جریان جزر و مدی و موازی ساحل بوده و از سرعت حداکثر 2 متر بر ثانیه برخوردار است. تراز سطح آب مدل شده توسط تلمک، نشان می‌دهد بیشینه تراز سطح آب تا 4 متر به صورت موضعی رخ می‌دهد. سرعت باد در کانال خوران به ندرت 5 متر بر ثانیه تجاور می‌کند و بنابراین اثر آن در جریانات کم است. نتابج حاصل از مدل رسوب نشان می‌دهد که شدت رسوبگذاری در منطقه بندر و کانال دسترسی در محدوده مرکزی و شرقی تنگه خوران و نیز در محدوده غربی بندر شهید رجایی بیشتر از سایر مناطق است.