فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: باتوجه به مشکلات مربوط به کمبود آب و کاهش بارندگی در منطقه و اهمیت توسعه کشت دانه­های روغنی و برنامه­های تحقیقاتی درباره گیاهان کم­توقع  به آب و کود در استان اردبیل (شهرستان نمین)، مطالعه­ای به منظور ارزیابی عملکرد و شاخص­های اکولوژیک زراعت مخلوط کاملینا با نخود در اثر سطوح کود نیتروژن تحت شرایط فاریاب و دیم در این منطقه انجام شد. مواد و روش­ها: آزمایش به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 402-1401 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل آبیاری در دو سطح آبیاری (سه بار) و کشت دیم (عدم آبیاری) در کرت اصلی و فاکتوریل کود نیتروژن در دو سطح شامل شاهد (5/11 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص به صورت استارتر و یکسان برای کلیه تیمارها) و 46 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص) و الگوهای کشت مخلوط در هفت سطح شامل کشت خالص کاملینا و نخود و کشت مخلوط کاملینا با نخود که به صورت سری­های جایگزینی والگوهای کشت مخلوط کاملینا – نخود شامل آرایش­های 1:1، 2:2، 3:3 (به نسبت مساوی 50 درصد از هر دو گیاه)، 1:2 (به ترتیب با نسبت 66 و 33 درصد)، 2:1 (به ترتیب با نسبت 33 و 66 درصد)) و کشت مخلوط درهم کاملینا با نخود (به نسبت مساوی 50 درصد از هر دو گیاه) در کرت فرعی بود. یافته­ها: کشت مخلوط در شرایط فاریاب، در بیشتر صفات مورد بررسی از جمله عملکرد دانه، بر سایر سطوح تیماری برتری داشت. شاخص نسبت برابری زمین در کشت مخلوط کاملینا با نخود، بیشتر از یک و مثبت بود. بهترین ترکیب تیماری مربوط به ترکیب الگوی کشت مخلوط 2:2 کاملینا با نخود در کشت فاریاب با سطح کودی شاهد، مشاهده شد. نسبت رقابت در گیاه کاملینا در ترکیب تیماری شرایط کشت دیم با سطح کودی شاهد در نسبت کشت مخلوط 1:2 (33:66)، 1:1، 3:3، 2:2 و 2:1 به ترتیب بالاترین مقدار را به خود اختصاص دادند و در مجموع نیز به صورت میانگین از کلیه تیمارهای مورد مطالعه، بیشتر بودند و بالاترین رقابت برای این تیمارها ثبت شد. نتیجه­ گیری کلی: با توجه به شرایط اقلیمی استان اردبیل، ترکیب تیماری کشت فاریاب با کاربرد 46 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص با آرایش کشت 3:3 و 2:2 کاملینا با نخود (50:50) می­تواند قابل توصیه باشد..