واکنشهای فیزیولوژیکی و زراعی ارقام مختلف کینوا (Chenopodium quinoa Willd) به هیدروپرایمینگ در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات کشاورزی استان سمنان (شاهرود)، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، شاهرود، ایران
2 گروه آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
3 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
5 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
10.22034/csrar.2022.333785.1211چکیده
آزمایشی بهصورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در سال 1398 در مزرعه پژوهشی ایستگاه تحقیقات پسته دامغان اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تنش خشکی در سه سطح 100 (شاهد)، 75 و 50 درصد براساس نیاز آبی گیاه بهعنوان عامل اصلی، رقم در سه سطح Titicaca، Q26 و Q29 و پرایمینگ در دو سطح عدم پرایمینگ و هیدروپرایمینگ بهعنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند که بهصورت فاکتوریل در تیمار فرعی خرد شدند. تنش خشکی شدید سبب کاهش شاخص پایداری غشاء برگ (2/21 درصد)، مقدار کلروفیل (38/7 درصد)، محتوای نسبی آب برگ (13/1 درصد)، وزن هزار دانه (18/2 درصد)، تعداد پانیکول در بوته (27/5 درصد)، تعداد دانه در پانیکول (7/71 درصد) و عملکرد دانه (40/4 درصد) گردید. استفاده از هیدروپرایمینگ موجب افزایش شاخص پایداری غشاء (55/3 درصد)، مقدار کلروفیل برگ (16/7 درصد)، وزن هزار دانه (5/31 درصد) و نیز تعداد پانیکول در بوته (15/3 درصد) شد. فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان شامل کاتالاز و آسکورباتپراکسیداز برگ در شرایط تنش 50 درصد نیاز آبی نسبت به شاهد به ترتیب 139/5 درصد و 42/5 درصد افزایش یافت. تنش خشکی همچنین موجب افزایش درصد پروتئین بذر و نیز کاهش عملکرد دانه در کینوا گردید. در شرایط تنش خشکی، بین سه رقم مورد بررسی اختلاف معنیداری مشاهده نشد. رقم Titicaca نسبت به سایر ارقام به خشکی مقاومتر بود و در منطقه دامغان کشت این رقم پیشنهاد میگردد. بر اساس نتایج این پژوهش، کاربرد هیدروپرایمینگ در جهت بهبود صفات فیزیولوژیک در گیاه کینوا در شرایط تنش خشکی پیشنهاد میشود.