تأثیر نانوذرات آهن با پوشش کیتوزان بر خصوصیات رشدی وفیزیولوژیکی گیاه فرنجمشک (Melissa officinalis) تحت نورهای LED
نویسندگان
1 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/saps.2024.61636.3222چکیده
مقدمه و اهداف: بهینهسازی رشد و بهبود خصوصیات رشدی و افزایش میزان ترکیبات مؤثره در گیاه دارویی فرنجمشک با بهرهگیری از نانوذرات آهن پوشش یافته با کیتوزان و نورهای تک رنگ LED از اهداف اصلی مطالعه حاضر میباشد. مواد و روشها: این پژوهش به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با چهار تکرار به صورت کشت گلدانی اجرا شد. فاکتور اول شامل محلولپاشی برگی با نانوذرات آهن با پوشش کیتوزان در 3 غلظت صفر، 10 و 20 میلی گرم در لیتر و فاکتور دوم تیمارهای نوری شامل نور سفید (100 درصد)، قرمز (100 درصد)، آبی (100 درصد) و شرایط گلخانه بود. یافتهها: نتایج نشان داد که گیاهان فرنجمشک محلولپاشی شده با 10 میلیگرم در لیتر نانوذرات آهن/کیتوزان بیشترین افزایش را در عملکرد، ارتفاع بوته، سطح برگ، هدایت روزنهای و رنگیزههای فتوسنتزی، نسبت به سایر ترکیبات تیماری و گیاهان شاهد داشت. همچنین نانوذرات آهن/کیتوزان، در غلظت 20 میلیگرم در لیتر بیشترین تأثیر را در توسعه سیستم ریشه نشان داد. استفاده از لامپهای LED موجب محدودیت در رشد اندام هوایی گیاه فرنجمشک گردید. بیشترین افزایش در میزان رنگیزههای فتوسنتزی در نور سفید توأم با نانوذرات آهن/کیتوزان در غلظت 10 میلیگرم در لیتر مشاهده شد. همچنین محلولپاشی گیاهان فرنجمشک با 20 میلیگرم در لیتر، تحت نور آبی بیشترین تأثیر را در افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی و ترکیبات ثانویه داشت. نتیجهگیری: نتایج کلی حاصل از پژوهش حاضر، حاکی از این است که استفاده از نانوذرات آهن با پوشش کیتوزان جهت افزایش رشد گیاه فرنجمشک و کاربرد لامپهای LED توأم با محلولپاشی نانوذرات آهن/کیتوزان جهت بالا بردن میزان ترکیبات مؤثره و ظرفیت آنتیاکسیدانی بیشترین تأثیر را در این گیاه دارد.