اثر تلقیح با کودهای زیستی بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی زوفا (Hyssopus officinalis) در سطوح مختلف تنش کمبود آب
نویسندگان
1 بخش زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران
2 بخش زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، تبریز ایران
3 بخش زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز ایران
4 بخش زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
5 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
doi
10.22034/saps.2024.62497.3251چکیده
مقدمه و اهداف: در مناطق خشک و نیمه خشک، استفاده از راه حل های نوآورانه و پایدار برای افزایش جذب مواد مغذی بسیار مهم است. از این راهکارها میتوان به استفاده از میکروارگانیسم ها اشاره کرد. این تحقیق با هدف بررسی اثر مایکوریزا و باکتریهای محرک رشد بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه زوفا تحت سطوح مختلف آبیاری انجام شد. مواد و روشها : آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات استان آذربایجان غربی (ایستگاه ساعتلو) در دو سال اجرا شد، سطوح مختلف آبیاری شامل شرایط نرمال رطوبتی (دور آبیاری 7 روز یک بار)، تنش ملایم (دور آبیاری 10 روز یک بار) و تنش شدید (دور آبیاری 14 روز یک بار) به کرت های اصلی به کرت های اصلی و تلقیح با میکوریزا(My)، ازتوباکتر(Az)، سودوموناس(Pse)، Az + Pse، My+Az+Pse و شاهد به کرتهای فرعی اختصاص داده شدند. در این آزمایش خصوصیات کمی و کیفی گیاه اندازه گیری شد. یافته ها: بالاترین ارتفاع بوته، وزن تر کل، محتوی نیتروژن برگ به تیمار با سودوموناس(Pse) تحت شرایط آبیاری نرمال اختصاص داشت، حداکثر درصد اسانس و عملکرد اساس به تیمار Pse تحت شرایط تنش ملایم مربوط بود. با تشدید تنش کمآبی در کلیه تیمارهای کود زیستی از ارتفاع بوته، وزن تر کل، محتوی کلروفیل a وb، کارتنوئید، محتوی نیتروژن، فسفر و پتاسیم برگ کاسته و بر محتوی پرولین و نشت یونی افزوده شد، در این بررسی تلقیح با My+Az+Pse تحت شرایط تنش ملایم و تنش شدید توانست ارتفاع بوته، وزن ترکل، کلروفیل a، کارتنوئید، پرولین، نیتروژن، فسفر برگ و عملکرد اسانس را در مقایسه با شاهد افزایش و نشت یونی را کاهش دهد. نتیجه گیری: کاربرد جداگانه هر یک از تیمارهایPse، My و Az تحت شرایط تنش ملایم موجب کسب حداکثر عملکرد اسانس و کاربرد تلفیقی My+Az+Pse موجب تعدیل کم آبی بر عملکرد اسانس تحت شرایط تنش شدید کم آبی شد.