مقدمه ای بر صورت بندی میدان معماری معاصر ایران بر اساس" نظریه میدان" بوردیو

نویسندگان

1 پژوهشگر دوره دکترای معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز؛ و مربی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه باهنر کرمان

2 دانشیار، دانشکده معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
10.22059/jfaup.2015.56719
چکیده

معماری معاصر ایران، به باور بسیاری، با معضلات و چالش­هایی روبرو است. تبیین دلایل این معضلات،  علیرغم حضور معماری در زندگی اجتماعی، کمتر از منظر جامعه­شناسی بررسی شده است. نظریۀ «میدان» بوردیو از  نظریاتی است که در حوزه جامعه­شناسی هنر مطرح شده و امکان تحلیل حوزه­های مختلف هنری را مهیا کرده است. واکاوی و تلاش برای صورت­بندی میدان معماری معاصر ایران مطابق با این نظریه، موضوع مطالعه این پژوهش است. این واکاوی با تشریح مفاهیمی چون «میدان»، «منش» و... که لازمۀ آشنایی با مبانی این نظریه است؛ و سپس مطالعه معماری معاصر ایران مطابقِ مبانی نظریۀ میدان انجام شد. نتایج بررسی، ضمن اذعان به لزوم بررسی تاثیر میدان­های دیگر بر معماری، بنا به وسع خود نشان داد «میدان معماری معاصر ایران» دارای آشفتگی و عدم شفافیت بوده و استقلال لازم، قدرت اعمال نیرو و منازعه برای سرمایه­های میدان را ندارد. شاید بتوان گفت بسیاری از معضلات و ناهنجاری­های معماری ایران، ناشی از عدم توانایی این حوزه در شکل­دهی و تعریف شفاف میدانِ خود است. در پایان و بناچار با حذف «میدان مسکن»، 3 قطبِ ناب، وابسته به میدان قدرت، وابسته به بخش خصوصی در میدان معماری ایران تصویر، و ویژگی­های هر یک بیان می­شود.