فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رازیانه (Foeniculum vulgare Mill.) یک گیاه دارویی و صنعتی با کاربردهای مختلف غذایی و دارویی است. در این مطالعه درصد اسانس برگ و ترکیب­های آن در 11 اکوتیپ رازیانه جمع­آوری شده از مناطق مختلف جغرافیایی ایران مورد بررسی قرار گرفت. درصد اسانس برگ­های رازیانه از 0/47 درصد (اکوتیپ خاش) تا 1/58 درصد (اکوتیپ ساری) متغیر بود. درصد اسانس برگ همبستگی مثبت و معنی­داری با درصد آلفاپینن (*0/72=r)، سابینن (*0/61=r)، استات فنچیل درونی (*0/64=r)، فنچون (*0/70=r) و جرماکرون D  (*0/73=r)  داشت. اصلی ­ترین ترکیب موجود در اسانس برگ ترانس آنتول، لیمونن و فنچون بودند. ترانس آنتول از 30/36درصد (اکوتیپ ساری) تا 56/67 درصد (اکوتیپ قزوین) متغیر بود و با درصد آلفاپینن و جرماکرون D همبستگی منفی داشت. مقدار لیمونن از 15/48درصد (اکوتیپ فسا) تا 22/79درصد (اکوتیپ محلات) و مقدار فنچون از 1/34 درصد (اکوتیپ سردشت) تا 9/72 درصد (اکوتیپ فسا) متغیر بود. تجزیه به عامل­ها نشان داد که شش عامل اصلی و مستقل 89/91 درصد از تغییرات کل داده­ها را توجیه نمودند. تجزیه خوشه‌ای با استفاده از روش وارد با احتمال صحت 100 درصد اکوتیپ­ های مورد بررسی را در پنج خوشه مجزا گروه­بندی کرد. بنابراین پیشنهاد می­شود که در برنامه­ های اصلاحی آینده از طریق تلاقی بین اکوتیپ­ های برتر و آزمون نتاج و انتخاب اکوتیپ­ های برتر، نسبت به تولید اکوتیپ­ های دارای کیفیت مطلوب اسانس اقدام شود.