کارایی مصرف آب سه رقم سیب‌‌زمینی (Solanum tuberosum L.) در شرایط رقابت علف‌های هرز و تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم علفهای هرز دانشگاه محقق اردبیلی

2 علوم علفهای هرز دانشگاه محقق اردبیلی

3 عضو هیات علمی بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)

4 عضو هیات علمی بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)

doi
10.22034/saps.2024.61424.3214
چکیده

مقدمه و اهداف: سیب­زمینی یکی از گیاهان زراعی مهم است که کمبود رطوبت و رقابت علف­های هرز تولید آن را همواره با چالش روبرو می­کنند. علف های هرز به طور بالقوه می توانند مقدار قابل مقایسه یا حتی بیشتر آب را از لایه های عمیق تر خاک نسبت به سیب زمینی استخراج کنند و تنش خشکی را تشدید کنند. هدف از این تحقیق نیز بررسی توانایی تحمل ارقام سیب­زمینی به تنش رطوبت و ارزیابی کارایی مصرف آب در شرایط رقابت با علف­های هرز بود. مواد و روش­ها: این تحقیق در سال زراعی ۱۴۰۲ در مزرعه تحقیقاتی سیب­زمینی مرکز تحقیقات کشاورزی اردبیل، بصورت اسپیلت فاکتوریل در قالب طرح آزمایش بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای مورد مطالعه شامل سه سطح تنش خشکی (۰، ۲۵ و۵۰ درصد ظرفیت زراعی) به عنوان فاکتور اصلی، دو سطح با و بدون علف هرز به عنوان فاکتور دوم و فاکتور سوم شامل سه رقم سیب­زمینی (آگریا، رونا و تکتا) بود. درصد پوشش سیب­زمینی و ارتفاع آن در مرحله گلدهی و عملکرد و اجزای آن در آخر فصل رشد اندازه­گیری شد. یافته­ها: نتایح نشان داد که رقم تکتا و آگریا به ترتیب بیشترین درصد پوشش و ارتفاع را در مرحله گلدهی داشتند. در شرایط عدم تنش خشکی رقم رونا بالاترین تعداد غده در بوته را داشت، برعکس در شرایط تنش خشکی رقم آگریا تعداد غده بیشتری داشت. در شرایط تنش خشکی ۵۰ درصد، رقابت علف­های هرز عملکرد سیب­زمینی را بیش از ۲ برابر در مقایسه با عدم شرایط تنش کاهش داد. نتایج نشان داد که رقم آگریا به ترتیب با کارایی مصرف آب ۸/۱۱ و ۱/۱۰ در شرایط عدم رقابت و رقابت علف­های هرز بالاترین کارایی را داشت. نتیجه­گیری: نتایج این بررسی نشان داد که ارقام مختلف سیب­زمینی توانایی تحمل متفاوتی به تنش خشکی دارند و تاثیر رقابت علف­های هرز بر آن­ها در شرایط تنش خشکی متفاوت است. نتایج نشان داد که در شرایط کمبود رطوبت تاثیر رقابت علف­های هرز روی گیاه زراعی شدیدتر است و به همین دلیل کارایی مصرف آب کاهش می­یابد.