فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: این مطالعه به منظور استفاده از عصاره­های گیاهی با خاصیت دگرآسیب به عنوان علف‏کش‏های طبیعی و جایگزین‏ برای سموم شیمیایی در راستای مدیریت سازگار با محیط‌زیست انجام شد. مواد و روش‏ها: آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاٌ تصادفی درآزمایشگاه و گلخانه آموزشی دانشگاه رازی کرمانشاه در سال 1401 اجرا شد. در بررسی­های آزمایشگاهی عصاره‏های اتانولی گیاهان شقایق، اسپند، شنبلیله، آرتیشو، بادام‌زمینی، کاملینا، گردو و انار در غلظت‏های 25/6، 5/12، 25، 50، 75 و 100 ‏گرم بر لیتر و آب مقطر (شاهد منفی) و علف‏کش تری‏فلورالین (شاهد مثبت) تیمارهای آزمایش بودند. در آزمایش گلخانه‏ای، نیز عصاره گیاهان آرتیشو، انار، بادام‌زمینی و شقایق در غلظت‏های 25، 50، 75 و 100 ‏گرم بر لیتر و آب مقطر (شاهد منفی) و علف‌کش گلایفوسیت (شاهد مثبت) بر علف هرز یولاف وحشی محلول‏پاشی شدند. یافته ها: در شرایط آزمایشگاهی با کاربرد عصاره‏های آرتیشو و شقایق در غلظت 75 و 100 گرم بر لیتر، کمترین زنده‏مانی گیاهچه و بیشترین بازدارندگی از رشد جوانه بذر یولاف وحشی به دست آمد. در آزمایش گلخانه‏ای با محلول‏پاشی عصاره‏های آرتیشو و شقایق بیشترین درصد بازدارندگی از رشد و کمترین صفات رشدی و فتوسنتزی یولاف وحشی مشاهده شد. به‌علاوه غلظت عصاره 100 گرم بر لیتر، ارتفاع گیاه، طول ریشه، وزن‏تر ریشه، وزن خشک‌ریشه، وزن‏تر گیاهچه و وزن خشک گیاهچه، میزان شاخص سبزینگی، هدایت روزنه‏ای، کارایی فتوسنتزی و کارایی کوانتومی فتوسیستم II یولاف را به ترتیب به میزان80/16، 16/22، 33/58، 86/64، 55/36، 82/33، 81/74، 16/80، 24/81 و 24/28 درصد نسبت به آب مقطر کاهش داد. نتیجه‏گیری: با توجه به اینکه عصاره‏های آرتیشو و شقایق در غلظت‏‏های 100 و 75 گرم بر لیتر پتانسیل بالاتری در مهار رشد گیاهچه علف‏هرز یولاف وحشی داشت.  لذا می‏توان کاربرد آن‏ها را به‌عنوان یک علف‏کش طبیعی برای کنترل یولاف وحشی توصیه کرد.