تأثیر محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید بر میزان فنول، فلاونوئید، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و رنگیزه‌های فتوسنتزی نعنا فلفلی

نویسندگان

1 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/csrar.2021.288792.1095
چکیده

نعناع فلفلی با نام علمی Mentha piperita از گیاهان دارویی معطر متعلق به تیره نعناعیان می‌باشد و با توجه به اهمیت خاصیت دارویی این گیاه، تأثیر محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید روی تعدادی از ویژگی‌های نعناع فلفلی، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل به اجرا درآمد. به‌منظور پیاده سازی طرح موردنظر، محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید با سطوح صفر، 5، 10، 50 و 100 میلی‌گرم بر لیتر و طی دو مرحله محلول پاشی صورت گرفت. ابتدا بعد از گذشت 8 هفته پس از کاشت استولون‌ها و در ادامه بعد از گذشت 14 روز پس از اولین محلول‌پاشی مرحله دوم آن انجام شد. صفات مورداندازه‌گیری در این پژوهش شامل میزان فنول، فلاونوئید، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، پرولین کل و همچنین برخی صفات فیزیولوژیک دیگر ازجمله کربوهیدرات، فعالیت آنزیم‌‌های کاتالاز، آسکوربات اکسیداز، پراکسیداز و پلی فنول اکسیداز و رنگیزه‌های فتوسنتزی بود. با آنالیز تجزیه واریانس داده‌ها مشاهده شد که تیمار گیاه نعناع با سطوح مختلف سالیسیلیک اسید روی اغلب صفات مورد بررسی به جز کربوهیدرات تأثیر معنی‌داری (p ≤0.01) داشته است. سالیسیلیک اسید با غلظت 100 میلی‌گرم بر لیتر بیشترین تأثیر افزایشی را بر صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی موردسنجش نشان داد. با توجه به نتایج حاصل شده از این پژوهش به نظر می‌رسد محلول‌پاشی سالیسیلیک اسید روی گیاهان دارویی به‌ویژه گیاه نعناع فلفلی می‌تواند باعث افزایش ترکیبات آنتی‌اکسیدانی، تنظیم‌کننده‌های اسمزی و رنگیزه‌های فتوسنتزی شده و به ‌عنوان یک روش امیدبخش و مقرون به‌صرفه به منظور افزایش محتوی متابولیت‌های ثانویه و بهبود خاصیت دارویی این گیاه به کار رود.