تاثیر تلقیح با قارچ میکوریزا بر ویژگی‌های رشدی و عملکرد دانه بادام زمینی (Arachis hypogaea L.)

نویسندگان

1 گروه مهندسی فضای سبز دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز تبریز ایران

2 گروه کشاورزی، واحد پارس‌آباد مغان، دانشگاه آزاد اسلامی، پارس‌آبادمغان، ایران.

3 گروه کشاورزی، واحد پارس‌آباد مغان، دانشگاه آزاد اسلامی، پارس‌آبادمغان، ایران.

4 گروه کشاورزی، واحد پارس‌آباد مغان، دانشگاه آزاد اسلامی، پارس‌آبادمغان، ایران.

doi
10.22034/saps.2024.60643.3185
چکیده

اهداف: این  تحقیق به منظور بررسی تاثیر تلقیح با قارچ میکوریزا و مقایسه سه گونه از آن بر رشد و نمو و عملکرد بادام زمینی انجام گردید.  مواد و روش ها: آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی اجرا گردید و فاکتورها  شامل دو رقم بادام زمینی و سه گونه قارچ میکوریزا بودند.  یافته ها: نتایج نشان داد که ارتفاع بوته، شاخص کلروفیل، وزن دانه تولید شده در متر مربع، تعداد دانه نارس در بوته، درصد دانه رسیده در بوته و درصد فسفر گیاه به طور معنی‌داری تحت تاثیر قارچ میکوریزا و رقم بادام زمینی قرار گرفت. با کاربرد میکوریزاهای G. intraradices  و G. etunicatum گیاهانی با ارتفاع بیشتر تولید شد. برای گیاهان تیمار شده با قارچ‌های G. etunicatum و G. mosseae  به طور معنی‌داری شاخص کلروفیل بالاتری ثبت گردید. قارچ G. etunicatum در مقایسه با دو نوع دیگر قارچ‌های مورد استفاده به طور معنی‌داری به وزن بیشتر دانه در متر مربع منجر شد. در نتیجه استفاده از قارچ‌های G. intraradices و G. etunicatum تعداد دانه نارس در بوته کاهش یافت. اثر متقابل رقم بادام زمینی در قارچ میکوریزا بر درصد دانه رسیده در بوته معنی‌دار شد. میزان فسفر اندازه گیری شده برای گیاهان تلقیح شده با قارچ G. intraradices  نسبت به بقیه به طور معنی‌داری بالاتر بود که نشان‌دهنده نقش مؤثر این گونه در جذب فسفر است. نتیجه‌گیری: با توجه به عملکرد برتر گونه‌های *G. etunicatum* و *G. intraradices* در بهبود پارامترهای مورد بررسی، کاربرد این میکروارگانیسم‌های همزیست به عنوان بخشی از مدیریت کشاورزی پایدار در تولید بادام زمینی به شدت توصیه می‌شود. این رویکرد می‌تواند به افزایش بهره‌وری محصول، بهبود کیفیت آن و کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی منجر شود. همچنین، توجه به اثرات متقابل بین ارقام بادام زمینی و سویه‌های مختلف قارچی، برای دستیابی به حداکثر بازدهی در شرایط زراعی مختلف ضروری است.