فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: استفاده بی­رویه از کودهای شیمیایی سبب آسیب‌های زیست­ محیطی می­گردد. استفاده از کودهای آلی یکی از روش­های مهم در راستای کاهش کاربرد کودهای شیمیایی و جلوگیری از صدمات ناشی از آن­ها می­باشد.   مواد و روش­ها: آزمایش در قالب فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1401 اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل آبیاری تکمیلی در سه سطح ]بدون آبیاری (شاهد)، یک بار آبیاری در مرحله 50% درصد گلدهی، دو بار آبیاری در مراحل 50% درصد گلدهی و 50% درصد غلاف­دهی[ و کودهای آلی در سه سطح ]عدم کاربرد کود آلی (شاهد)، کاربرد ورمی‌کمپوست به مقدار 10 تن در هکتار، کاربرد کود گاوی به مقدار 20 تن در هکتار[. یافته­ها: نتایج آزمایش نشان داد اعمال یک و دوبار آبیاری تکمیلی در مقایسه با عدم آبیاری سهم انتقال مجدد ماده خشک را به ترتیب 1/15 و 2/43 درصد کاهش داد. هضم­پذیری ماده خشک، کل مواد مغذی قابل هضم و انرژی خالص برای شیردهی تحت تأثیر تیمار یک بار آبیاری تکمیلی نسبت به شرایط بدون آبیاری به ترتیب 1/3، 4/2 و 2 درصد و تحت تأثیر دو بار آبیاری تکمیلی به ترتیب 3/4، 1/5 و 2/4 درصد افزایش یافت. کاربرد کود دامی و ورمی­کمپوست در مقایسه با عدم مصرف کود به ترتیب سبب کاهش 9/38 و 3/44 درصدی سهم انتقال مجدد ماده خشک و افزایش 9/3 و 1/14 درصدی مصرف ماده خشک و 3 و 2/14 درصدی ارزش نسبی خوراکی گردید. همچنین مصرف کود دامی و ورمی­کمپوست در مقایسه با عدم مصرف کود تحت شرایط بدون آبیاری عملکرد دانه را به ترتیب 8/106 و 99 درصد بهبود بخشید.   نتیجه­گیری: نتایج نشان داد آبیاری تکمیلی و کاربرد کودهای آلی در بهبود عملکرد دانه و خصوصیات کیفی علوفه گیاه نخود علوفه­ای در شرایط دیم موثر بودند.