استفاده از اشعه فرابنفش بهعنوان راهکاری جهت بهبود کارایی فرایندهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی برای تولید عملکرد مطلوب در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
doi
10.22034/csrar.2021.226242.1065چکیده
در مناطق خشک، کمبود آب یکی از عوامل اصلی محدودیت تولید محصول است. بهطوریکه در این مناطق، میزان آب در دسترس جهت کشتوزرع به شدت پایین است؛ بنابراین علاوه بر مدیریت آب باید با یکسری از روشها بر خشکی غلبه کرده و تولید محصول داشت. علیرغم اینکه دزهای شدید اشعه فرابنفش بر گیاهان و جانوران دارای اثرات مضری است ولی دزهای خفیف اشعه فرابنفش راهکار مناسبی است تا حساسیت گیاه را به تنشهای محیطی منجمله خشکی کاهش داد. بهطوریکه در اثر اعمال اشعههای خفیف UV-A و UV-B، سازوکارهای دفاعی اعم از آنزیمی و غیرآنزیمی نسبت به شاهد (بدون اعمال اشعه فرابنفش) افزایش مییابد و سبب بهبود صفات فیزیولوژیکی میگردد و از سویی بر صفات کمی و کیفی محصول تولیدی اثر مثبت دارد. علیرغم اینکه در بیشتر موارد تنش خشکی و اشعه فرابنفش بهصورت مجزا اثرات زیانباری بر گیاه دارند ولی برهمکنش دو عامل فوق به طور همافزایی عمل میکند تا سازوکارهای دفاعی را در گیاه القا کنند، بهطوریکه اعمال اشعه فرابنفش موجب شد تا آسیبهای احتمالی وارد شده توسط تنش بعدی (مثل خشکی) بر گیاه کاهش یابد.