اثر بتا آمینو بوتیریک اسید بر روی گیاهان بادمجان و بامیه آلوده به نماتد ریشه‌گرهی در شرایط مزرعه‌ای

نویسندگان

1 گروه بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 گروه بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 گروه بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22034/saps.2024.60920.3197
چکیده

مقدمه و اهداف: در مطالعه حاضر تأثیر بتاآمینوبوتیریک اسید (BABA) بر فعالیت نماتد ریشه‌گرهی Meloidogyne javanica (Treub, 1885) Chitwood, 1949 روی بادمجان (Solanum melongena L.) و بامیه (Abelmoschus esculentus (L.) Moench) در دو سال و در شرایط مزرعه مطالعه شد. مواد و روش‌ها: در مزرعه دو قطعه زمین و در هر قطعه هشت کرت درنظر گرفته شد. در هر کرت شش حفره ایجاد و در آن‌ها گلدان‌های پلاستیکی 10 کیلوگرمی با فاصله 25 سانتی‌متر از یکدیگر قرار داده شد. گلدان‌ها با خاک مزرعه فاقد نماتد ریشه‌گرهی پر گردید. در گلدان‌های قطعه اول بذر بادمجان و در گلدان‌های قطعه دوم بذر بامیه کشت گردید. گیاهچه‌ها در مرحله چهار برگی با پنج میلی‌لیتر BABA در غلظت‌های صفر (شاهد)، 1 و 2 میلی‌مولار محلول‌پاشی و پس از گذشت ۲4 ساعت، با 5000 تخم نماتد مایه‌زنی شدند. آزمایش به صورت فاکتوریل با دو فاکتور نماتد و BABA در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با هشت تکرار برای هر تیمار انجام پذیرفت.   یافته ها: نتایج نشان داد که استفاده از غلظت 2 میلی‌مولار BABA، در سال اول و دوم به ترتیب باعث افزایش 9 و 13 درصدی میزان محصول بادمجان و 21 و 15 درصدی میزان محصول بامیه آلوده به نماتد در مقایسه با شاهد شد. همچنین استفاده از غلظت 2 میلی‌مولار BABA، در سال اول و دوم به ترتیب باعث کاهش فاکتور تولیدمثل نماتد در گیاهان بادمجان به ترتیب به میزان 23 و 20 درصد و در گیاهان بامیه به ترتیب به میزان 23 و 19 درصد در مقایسه با شاهد شد.  نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق برای اولین مرتبه اثر BABA در کاهش خسارت M. javanica در گیاهان بادمجان و بامیه در شرایط مزرعه را ثابت نمود.