پایش تغییرات یکپارچگی مانگروهای ذخیره گاه زیست کره حرا در مواجهه با تغییرات بارندگی و وقوع خشکسالی
نویسندگان
1 گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
2 مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22113/jmst.2022.223331.2359چکیده
بررسی تغییرات یکپارچگی یا روند تکهتکهشدگی مانگروها در بلندمدت در اثر تغییر اقلیم میتواند سبب شناخت دقیقتر تغییرات ساختاری در مانگروها و ارتباط آن با پیامدهای ناشی از تغییر اقلیم شود. پژوهش پیشرو به بررسی تغییرات رخ داده در وضعیت یکپارچگی مانگروهای ذخیرهگاه زیستکره حرای قشم در مواجهه با تغییر بارندگی و وقوع خشکسالی در طول یک دوره 31 ساله (1986-2017) پرداخته است. بدین منظور از سری زمانی 31 ساله تصاویر ماهوارهای و دادههای بارندگی استفاده شد و مقادیر سنجههای تعداد لکه (NP) و نمایه بزرگترین لکه (LPI) و نیز مقادیر SPI در طول دوره تهیه شد. نتایج تغییرات تعداد لکه و نمایه بزرگترین لکه مانگروها در دوره های وقوع ترسالی (پیش از سال 1998) و خشکسالی (پس از سال 1998) نشان داد که با افزایش مقادیر SPI (مقادیر مثبت) در دوره پیش از سال 1998، از تعداد لکه ها و نمایه بزرگترین لکه کاسته شده بود و در دوره پس از سال 1998 و با منفی بودن مقادیر SPI، تعداد لکه و نمایه بزرگترین لکه افزایش یافت. در واقع، نتایج نشاندهنده افزایش وسعت هسته های اصلی و لکه های رویشی بزرگ (افزایش یکپارچگی ساختاری) ذخیرهگاه در دوره زمانی ترسالی و روند معکوس آن در دوره خشکسالی بود. بر اساس اصول بومشناسی سرزمین، افزایش تعداد لکه ها و نیز افزایش مقدار نمایه بزرگترین لکه (به دلیل کاهش گستره مجموع رویشگاه) در دوره زمانی پس از سال 1998، نشاندهنده تخریب این رویشگاه در سالهای اخیر است. نتایج این پژوهش می تواند در ارزیابی آسیب پذیری این رویشگاهها نسبت به پیامدهای حاصل از تغییر اقلیم استفاده شوند.