گزارش موردی سل منتشره گوسفندی ناشی از مایکوباکتریوم بویس در کشتارگاه صنعتی دام سنندج
نویسندگان
1 دانش آموخته دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22059/jvr.2022.345652.3282چکیده
در بیماری سل گاوی ناشی از مایکوباکتریوم بویس، گاو بهعنوان میزبان اصلی شناخته میشود و گوسفند به این بیماری نسبتاً مقاوم است. در واقع، گوسفندان تنها در مواقع تماس بسیار نزدیک گاو و گوسفند و همچنین فراوانی بسیار زیاد مایکوباکتریوم در محیط به این بیماری مبتلا میشود. در مطالعه حاضر به گزارش یک مورد سل منتشره گوسفندی در کشتارگاه دام سنندج پرداخته شد.لاشه دام مورد بررسی از کشتارگاه به آزمایشگاه میکروبشناسی دانشگاه کردستان منتقل و در شرایط امنیت کامل بهداشتی کالبدگشایی گردید. در بررسی لاشه، ضایعات کالبدگشایی (گرانولومهای سلی منتشره) در اندامهای مختلف و عقدههای لنفاوی مدیاستینال، برونشیول، مزانتر و پورتال کبد قابل مشاهده بود. این ضایعات در عقدههای لنفاوی قسمتهای مختلف بدن، ریه، کبد، قسمتهای مختلف دستگاه گوارش، دستگاه تولیدمثلی، مثانه و عضلات مختلف از جمله عضله صفاق و عضله دیافراگم و عضلات شکم دیده شد.آزمایشات تشخیصی شامل مشاهدات بالینی، رنگآمیزی اختصاصی زیل نلسون برای باسیل مایکوباکتریوم و تکنیک مولکولی واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) صورت گرفت. در رنگآمیزی زیل نلسون، باسیل اسید فاست مایکوباکتریوم به رنگ قرمز در زمینه آبی کمرنگ لام دیده شد. همچنین در واکنش اختصاصی PCR محصول 499 جفت بازی تکثیر شد که تأییدکننده مایکوباکتریوم بویس بود.گزارش حاضر نشان داد که سویههای مایکوباکتریوم بویس موجود در منطقه قابلیت انتقال به گوسفند و ایجاد بیماری با علایم بالینی شدید را دارند. این موضوع در مورد مزارعی که پرورش گاو و گوسفند در آنها به صورت نزدیک به هم است، بسیار حائز اهمیت میباشد. از آنجایی که در استان کردستان در بسیاری از مزارع پرورشی گاو و گوسفند در کنار هم نگهداری میشوند بنابراین، به امکان انتقال بیماری سل گاوی به گوسفند و انسان باید توجه ویژه داشت.