بازشناسی منزلت مسجد کبود در ساختار شهر تبریز

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشکدة معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

2 استاد دانشکدة معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jfaup.2014.55406
چکیده

مسجد کبود از آثار ارزشمند تبریز است که از دیرباز جایگاه والایی در میان مردم شهر و رهگذران داشته است. این مسجدعضوی اززنجیرة حیات شهر کهن بوده که بستری را برای مراودات و تعاملات اجتماعی فراهم می‌آورد و در دوران پهلوی باشکل‌گیری تغییرات جدید شهری، این جایگاه دستخوش تغییرات اساسی گشت. هدف از این پژوهش، حصول راه‌کاری در جهت بازیابی منزلت از دست رفتة مسجد کبود در زنجیرة حیات شهری تبریز است؛ از این رو با استفاده از راهبرد تحقیق تفسیری، نقشه‌های تاریخی تبریز و اسناد مرتبط با آن مورد تحلیل قرار گرفته است. مقالة حاضر در ابتدا شناختی از مسجد کبود و ریشه‌های شکل گیری آن ارائه می‌دهد، سپس به تحلیل جایگاه آن در زنجیره و ساختار حیات شهری در ادوار مختلف تاریخی پرداخته و در ادامه با بررسی وضعیت کنونی مسجد کبود در بافت شهر، نارسایی‌های پدید آمده را بیان می‌دارد. سرانجام راه‌کار احیای مطلوب مسجد کبودبا توجه به کیفیت تاریخی شهر و در ارتباط با محور تاریخی- فرهنگی تبریز در آن دیده شد که با ایجاد گشایشی نمادین در پیشگاه مسجد کبود به عنوان فضای شهری، که محل گذار جادة ابریشم بوده، سعی در بازیابی هویت تاریخی مسجد، بافت و شهر تبریز گردد.