تحلیل بعد کالبدی حس تعلق به مکان در خانه‌های سنتی و مجتمع‌های مسکونی امروزی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده معماری پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران

2 دکتری معماری، عضو هیئت علمی دانشکده فنی مهندسی دانشگاه یاسوج

3 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج

doi
10.22059/jfaup.2014.55409
چکیده

مقاله حاضر با طرح این پرسش که چرا رنگ تعلق از چهره خانه­های امروزی برگرفته شده است، آغاز می­گردد. برای پاسخ به این سوال، نمونه­هایی از خانه­های سنتی دارای سکنه و مجتمع­های مسکونی جدید در شهر شیراز انتخاب شدند. با روش بررسی های اسنادی و میدانی، دیدگاه­های مختلف ساکنین خانه­ها طی پرسشنامه­هایی در حیطه عناصر کالبدی حس تعلق مکان جمع آوری گردید و با نرم افزار (spss) تحلیل شد. نتایج نشان داد که حس تعلق کالبدی مکان در خانه­های سنتی در مقایسه با مجتمع­های جدید بیشتر است. این تعلق در عناصر کالبدی، در دو ویژگی شکل و اندازه عناصر (شامل؛ شکل و اندازه حیاط، شکل و اندازه ایوان یا سردر، نورگیری و شکل در و پنجره) و بافت و تزئینات (شامل؛ تزئینات حیاط، نما و فضای داخل) در خانه­های سنتی بیشتر نمود می­یابد. اما ویژگی روابط و چیدمان (شامل؛ دسترسی از نشیمن به سایر فضاهای خانه و دسترسی از خیابانی که خانه در آن قرار دارد به محیط داخل خانه) در مجتمع­های مسکونی جدید دارای میانگین بالاتری نسبت به خانه­های سنتی است. نهایتاً این نتیجه حاصل آمد که در مجتمع­های جدید، با الگو برداری از خانه­های سنتی و با در نظر گرفتن حیاط و تزئینات درون و برون، می­توان احساس تعلق کالبدی ساکنین را افزایش داد.