اثرات کشندگی حشره‌کش‌های دلتامترین، اسپینوساد، پیریدالیل و پیریمیفوس‌متیل روی لاروهای سن سوم مگس گوشت (Lucilia sericata; Dip: Calliphoridae)

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی و حشره‌‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 گروه گیاه‌پزشکی و حشره‌‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 دانش آموخته دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jvr.2022.339403.3239
چکیده

زمینۀ مطالعه: مگس گوشت (Lucilia sericata; Diptera: Calliphoridae) انگل خارجی حیوانات اهلی و عامل بیماری میاز می‌باشد که در انتقال برخی عوامل بیماریزای باکتریایی نقش دارد. یکی از متداول‌ترین روش‌ها برای مبارزه با این آفت، استفاده از حشره‌کش‌های شیمیایی ‏است که اخیراً جمعیت‌های مقاوم L. sericata نسبت به برخی حشره کش‌ها گزارش شده است. لذا شناسایی و توصیه حشره‌کش‌های جدید و کم‌خطر برای انسان و محیط‌زیست از اهمیت بالایی برخوردار است.هدف: مطالعه حاضر با هدف ارزیابی سمیت حشره‌کش‌های دلتامترین، اسپینوساد، پیریدالیل و پیریمیفوس‌متیل روی لاروهای سن سوم L. sericata انجام شد.روش‎کار: آزمون‌های زیست‌سنجی با روش غوطه‌ورسازی لاروها در غلظت‌هایی از حشره‌کش‌ها که باعث مرگ‌ومیر بین 10 تا 90 درصد از لاروها ‌گردید، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی انجام شد. همچنین متوسط غلظت کشنده (LC50) بر اساس تجزیه پروبیت داده‌های زیست‌سنجی روی لاروهای سن سوم برای حشره‌کش‌های مورد بررسی تعیین شد.نتایج: تجزیه واریانس و مقایسه میانگین درصد تلفات لاروهای سن سوم در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار شد. بنابر نتایج مطالعات زیست‌سنجی، مقادیر LC50 برآورد شده برای دلتامترین، اسپینوساد، پیریدالیل و پیریمیفوس‌متیل به ترتیب 49/186، 88/26، 08/85 و 97/134 پی‌پی‌ام بود و بر همین اساس، دو حشره‌کش اسپینوساد و پیریدالیل بیشترین اثر کشندگی و دلتامترین کمترین اثر سوء روی لاروهای سن سوم مگس گوشت داشتند.نتیجه­گیری نهایی: اسپینوساد به عنوان یک حشره‌کش نسبتاً جدید، با سمیت بسیار کم برای پستانداران و دیگر موجودات غیرهدف، بالاترین تأثیر کشندگی را بر لاروهای مگس گوشت نشان داد و می‌تواند جایگزین مناسبی برای حشره‌کش‌های قدیمی در کنترل این آفت باشد.