تحلیل نقش هم‌آفرینی در توسعه آزمایشگاه‌های زنده شهری مطالعه موردی: شهر زنجان

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22059/jhgr.2025.379939.1008718
چکیده

یکی از رویکردهای اساسی به‌منظور توسعه آزمایشگاه‌های زنده شهری در مدیریت شهری کارآمد و خلاق، بهره‌گیری از رویکرد هم‌آفرینی است، که هدف آن پرداختن به نیازها و چالش‌های اجتماعی است که در جامعه مدرن به طور فزاینده‌ای تکه‌تکه شده‌اند، و شهروندان از طریق هم‌آفرینی می‌توانند یک شهروندی فعال و سیاسی بر مبنای حقوق و تعهدات به بار آیند. تحقیق حاضر با مدل ساختاری-تفسیری به دنبال تحلیل نقش هم‌آفرینی در توسعه آزمایشگاه‌های زنده شهری در شهر زنجان است. گردآوری داده‌ها به‌صورت مطالعات پیمایشی و کتابخانه‌ای انجام شد. جامعه آماری شامل 30 نفر نخبگان است که با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند. شناسایی شاخص‌های آزمایشگاه زنده شهری با استفاده از نظریه داده بنیاد در قالب مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با کمک نرم‌افزار MAXQDA انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از مدل معادلات ساختاری به‌صورت تکنیک حداقل مجذور مربع با کمک نرم‌افزار SmartPLS.3 استفاده شد. طبق یافته‌های تحقیق، هم‌آفرینی و آزمایشگاه‌های زنده شهری رابطه متقابل و معنی‌دار با یکدیگر دارند. ازاین‌رو، مشارکت ذی‌نفعان شهری، می‌تواند نقش مؤثری در ایجاد آزمایشگاه‌های زنده شهری به‌منظور اجرای طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی و زیربنایی در شهر زنجان ایفا کند. همچنین، برای دستیابی به یک مکانیسم منسجم در «هم‌آفرینی پروژه‌های مبتنی بر آزمایشگاه‌های زنده شهری»، نیازمند تقویت زیرساخت‌های عدالت اجتماعی و اجرای پروژه‌های محیط‌زیست محور هستیم. از طرفی، از طریق تقویت «گفتگو» و «انعطاف‌پذیری» می‌توان، مشارکت و هم‌آفرینی بین ذی‌نفعان پروژه‌های مبتنی بر آزمایشگاه‌های زنده شهری در شهر زنجان را توسعه داد.