مقایسه سلامت اکولوژیکی و پایداری نظام تولیدی گندم و پسته مجتمع کشت و صنعت گوهرکوه تفتان با استفاده از رویکرد ترمودینامیکی و تحلیل حساسیت نتایج

نویسندگان

1 آگروتکنولوژی، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/saps.2024.60678.3186
چکیده

مقدمه و اهداف: در این پژوهش، ما به بررسی چگونگی تأثیر افزایش جریان‌های انرژی ورودی بر کاهش پایداری نظامهای تولیدی گندم و پسته پرداخته‌ایم، که نشان می‌دهد افزایش تولید می‌تواند به بهای کاهش پایداری این نظام‌ها تمام شود.  مواد و روش‌ها: استفاده از رویکردهایی که بتوان به‌وسیله آن‌ها مقدار انحراف نظام‌ها از حالت پایدار را مشخص کرد، برای اتخاذ تصمیم‌های آتی مثمر ثمر خواهد بود. در پژوهش حاضر ما از رویکرد ترمودینامیکی پیشنهاد شده توسط استینبرن و اسویرژف بهره برده‌ایم تا از این طریق مقدار آنتروپی اضافی تولید شده و انحراف از وضعیت پایدار نظام تولید گندم و پسته مجتمع کشت و صنعت گوهرکوه تفتان را مشخص کنیم.   یافته‌ها: مولفه‌های مورد بررسی شامل آنتروپی اضافی تولید شده، حداکثر انرژی مجاز ورودی، حداکثر عملکرد در شرایط پایدار و معیار انحراف از وضعیت پایدار نظام می‌باشد. نتایج نشان داد هر دو نظام‌ تولیدی دارای آنتروپی اضافی تولید شده هستند.  مقدار آنتروپی تولید شده محصول گندم در حدود 67 درصد کمتر از محصول پسته بوده است که پایداری بیشتر محصول گندم نسبت به پسته  را نشان می‌دهد.  نتیجه‌گیری: نظام تولیدی گندم به‌علت بهره‌وری انرژی بالاتر از پایداری بیشتری نسبت به نظام‌ تولیدی پسته برخوردار بوده است. اختلاف شدت جریان‌های انرژی ورودی و تفاوت در ساختار دو نظام‌ تولیدی مجتمع دلیل تفاوت در مقدار مولفه‌های مورد بررسی بوده است. اما در مجموع هیچکدام از این نظام‌ها در بلند مدت پایدار نیستند و برای رسیدن به حالت پایدار اتخاذ شیوه‌های مدیریتی که باعث کاهش شدت جریان‌های انرژی ورودی به این نظام‌ها می‌شود و استفاده بیشتر از انرژی‌های تجدید پذیر، الزامی است.