فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: کمبود علوفه و افزایش تقاضا برای گیاهان دارویی در کشور منجر به ضرورت تولید این گیاهان را به شیوه­ای ایمن و سالم شده است. از این رو، کشت مخلوط و کاهش استفاده از کودهای شیمیایی توسط جایگزینی با کودهای زیستی و آلی جهت تولید این گیاهان بسیار مهم می­باشد. در این پژوهش قابلیت کشت گیاه دارویی دو ساله رازیانه همراه با گیاهان یک ساله علوفه­ای در جهت دستیابی به عملکرد مناسب به شیوه­ای پایدار مورد ارزیابی قرار گرفت.   مواد و روش­ها: این آزمایش، طی دو سال زراعی 1397-1396 در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات جنگل­ها و مراتع کشور-کرج، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سطوح کود (100 درصد کودهای شیمیایی NPK، مخلوطی از کودهای زیستی ازتوبارور1، فسفات بارور2 و پتابارور2، ورمی‌کمپوست (شش تن در هکتار)، تلفیق 50 درصد کودهای شیمیایی+کودهای زیستی+ورمی‌کمپوست و تلفیق 75 درصد کودهای شیمیایی+کودهای زیستی+ورمی‌کمپوست) و نسبت­های کشت مخلوط جایگزینی (کشت خالص رازیانه، ماشک گل خوشه­ای و ذرت علوفه­ای، نسبت1:1رازیانه:گیاه علوفه­ای، نسبت2:1رازیانه:گیاه علوفه­ای و نسبت1:2رازیانه:گیاه علوفه­ای بود. دوره رسیدگی دانه رازیانه حدود شش ماه می­باشد که در طی این مدت، ابتدا رازیانه تا مرحله رشد سریع در کنار ماشک گل خوشه­ای رشد کرده و پس از برداشت ماشک در 50 درصد گلدهی، گیاه ذرت مورد کاشت قرار گرفت.   یافته­ها: نتایج نشان داد که اثر الگوهای کشت و مدیریت­های حاصلخیزی خاک بر عملکرد کمی و کیفی رازیانه معنی­دار می­باشد. همچنین، بیشترین رشد و عملکرد گیاه در تمامی الگوهای کشت و تیمارهای کودی در سال دوم آزمایش نسبت به سال اول مشاهده شد. بیشترین ارتفاع بوته (148 سانتی­متر) و تعداد دانه در چتر (182) برای کشت خالص با تلفیق 75 درصد کودهای شیمیایی+کودهای زیستی+ورمی­کمپوست در سال دوم به دست آمد. در حالی که بیشترین تعداد شاخه فرعی (14)، وزن هزار دانه (چهار گرم)، عملکرد دانه (1964 کیلوگرم بر هکتار) و عملکرد اسانس (35 کیلوگرم در هکتار) مربوط به نسبت1:1رازیانه:گیاهان علوفه­ای در همان تیمار کودی و سال 1397 بود.   نتیجه­گیری: در مجموع، به کارگیری کشت مخلوط و تیمارهای کودی در هر دو سال آزمایش ویژگی­های کمی و کیفی رازیانه را افزایش داد. به طوری که در سال اول به دلیل رشد بطئی ابتدایی رازیانه و ارتفاع کم ماشک گل خوشه­ای، هر دو گیاه به طور مثبت از مزایای کشت مخلوط برخوردار شدند و پس از ورود رازیانه به رشد سریع، ماشک برداشت شد و به جای آن ذرت علوفه­ای کشت شد که به خوبی هر دو گیاه در کشت مخلوط رشد کردند. در سال دوم نیز به علت اینکه رازیانه در مزرعه حضور داشت، کاشت مخلوط به طور کامل نسبت به تک کشتی رازیانه مفید بود.