فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: امروزه با توجه به ملاحظات زیست محیطی و کمبود آب، استفاده از  هیومیک­اسید همراه با باکتری‌های حل کنندة فسفات (از طریق سازوکارهای مختلفی از جمله تولید سیدروفورها و افزایش جذب فسفر توسط گیاه) منجر به بهبود قابل ملاحظه‌ای در خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک، و افزایش عملکرد گیاهان زراعی می­شود. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر کم­آبیاری و منابع کودی ازجمله کودهای­زیستی و هیومیک­اسید بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی لوبیا چیتی (Phaseolus vulgaris L.) توده بومی مشکین شهر انجام شد. مواد و روش­ها: آزمایش فاکتوریل با دو فاکتور در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی و سه تکرار در مشکین­شهر با عرض جغرافیایی 38 درجه و 21 دقیقه و 31 ثانیه عرض شمالی و طول جغرافیایی47 درجه و 39 دقیقه و 53 ثانیه طول شرقی و بهار سال 1399 اجرا شد. فاکتور اول در دو سطح آبیاری کامل (100درصد ظرفیت زراعی با آب مصرفی 5500 مترمکعب درهکتار) و کم­آبیاری (70 درصد ظرفیت زراعی با آب مصرفی 3500 مترمکعب درهکتار)، و فاکتور دوم منابع کودی در 6 سطح (کود شیمیایی فسفاته به عنوان شاهد، کود زیستی فسفات بارور2، نصف کود شیمیایی فسفاته+کود زیستی فسفات بارور2 (100گرم درهکتار)، کود شیمیایی فسفاته (150کیلوگرم درهکتار)+هیومیک­اسید، کود زیستی فسفات بارور2+هیومیک­اسید (10لیتر درهکتار) و نصف کود شیمیایی فسفاته+کود زیستی فسفات بارور2+هیومیک­اسید) بود. یافته­ها: با توجه به نتایج، اعمال کم­آبیاری منجر به کاهش ارتفاع گیاه، قطر ساقه، تعداد برگ و وزن برگ شد، در حالی که تیمار کودی به ویژه نصف کود شیمیایی فسفاته+کود زیستی فسفات بارور2+هیومیک­اسید منجر به افزایش ارتفاع گیاه، تعداد برگ، تعداد دانه و وزن صد دانه شد. پروتئین دانه در تیمارهای واجد کود شیمیایی و بیولوژیک همزمان با کاربرد هیومیک­اسید 19 درصد و بدون هیومیک­اسید 12 درصد نسبت به شاهد افزایش داشت. به­طور کلی با ترکیب کود زیستی و هیومیک­اسید، و مصرف نصف کود شیمیایی، بیشترین عملکرد دانه (54/19 گرم دربوته) در شرایط کم­آبیاری به­دست آمد. نتیجه­گیری: بنابراین برای حفظ کیفیت و عملکرد دانه لوبیا چیتی در شرایط آبیاری با 70 درصد آب محاسبه شده برای رسیدن به ظرفیت زراعی، تیمار نصف کود شیمیایی فسفاته+کود زیستی فسفات بارور2+هیومیک­اسید توصیه می‌شود.