فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: استفاده بی­رویه از کودهای شیمیایی علاوه بر آلودگی منابع آب و خاک و تاثیر­گذاری بر کیفیت محصولات کشاورزی، پیامدهای منفی زیست محیطی نیز در پی دارد، به­همین دلیل سعی می‌شود تا با استفاده از کود­های زیستی به­جای کودهای شیمیایی در تولید محصولات کشاورزی ضمن حفظ حاصلخیزی خاک، اهداف کشاورزی پایدار را نیز مورد توجه قرار داد. هدف این آزمایش بررسی تاثیر مصرف کودهای شیمیایی و زیستی بر برخی صفات گیاه زراعی کینوا، به منظور کاهش مصرف کود های شیمیایی در منطقه جاجرم بود.   مواد و روش ها:این آزمایش به‌صورت بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار بر گیاه کینوا رقم تی تی کاکا در شرایط مزرعه­ای‌ با خاک دارای 1/5 دسی­زیمنس شوری و بافت لوم رسی در سال 1398 انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل نحوه و زمان مصرف (شامل کود زیستی نیتروزیست حاوی باکتری انتروباکتر و کود زیستی فسفوزیست حاوی باکتری­های فسفو باکتریوم با توصیه مصرف 5 لیتر در هکتار) و مقادیر مختلف کود­های شیمیایی (160 کیلوگرم کود نیتروژن از منبع اوره، 150 کیلوگرم کود فسفر از منبع سوپرفسفات تریپل) شامل: بدون مصرف کود زیستی + 100% کود شیمیایی توصیه شده(AB) ، کود زیستی بذرمال + 60% کود شیمیایی توصیه شده(A1B1) ، کود زیستی بذرمال + 30% کود شیمیایی توصیه شده(A1B2) ، کود زیستی بذرمال + بدون مصرف کود شیمیایی(A1B3) ، کود زیستی بذرمال + کودآبیاری در مرحله چهار برگی + 60% کود شیمیایی توصیه شده(A2B1) ، کود زیستی بذرمال + کودآبیاری در مرحله چهار برگی + 30% کود شیمیایی توصیه شده(A2B2) ، کود زیستی بذرمال + کودآبیاری در مرحله چهار برگی + بدون کود شیمیایی(A2B3) ، کود زیستی بذرمال + کودآبیاری در مرحله چهار برگی و هشت برگی + 60% کود شیمیایی توصیه شده(A3B1) ، کود زیستی بذرمال + کودآبیاری در مرحله چهار برگی و هشت برگی + 30% کود شیمیایی توصیه شده(A3B2) ، کود زیستی بذرمال + کودآبیاری در مرحله چهار برگی و هشت برگی + بدون مصرف کود شیمیایی (A3B3) بود.   یافته­ها: نتایج نشان داد تیمارهای با مصرف 60 درصد کود شیمیایی توصیه شده به همراه کودهای زیستی باعث افزایش معنی‌دار ارتفاع بوته (91/14 درصد)، تعداد خوشه جانبی (05/14 درصد) و شاخص برداشت (69/13 درصد) نسبت به شاهد گردید. در این بین بیشترین عملکرد در تیمار کود بیولوژیک بذرمال + کود آبیاری در مرحله چهار برگی + 60% کود شیمیایی توصیه شده (A2B1) با میانگین80/349 گرم در مترمربع بدست آمد که نسبت به شاهد باعث افزایش 49/57 درصدی عملکرد شد. همچنین مصرف کودهای شیمیایی و زیستی افزایش قابل قبولی در شاخص‌های رشدی نظیر سرعت رشد محصول و سرعت جذب خالص را موجب شد که می‌تواند ناشی از افزایش تولید ماده خشک و دوره رشد محصول تحت تاثیر  مصرف این کودها  باشد.   نتیجه گیری: به‌طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که مصرف کودهای زیستی علاوه بر کاهش 40 درصدی مصرف کودهای شیمیایی در شرایط اقلیمی شهرستان جاجرم، می‌تواند عملکرد گیاه کینوا را تا 49/57 درصد افرایش دهد و به­عنوان یک راهکار مناسب برای تحقق اهداف زیست محیطی و حرکت به سمت کشاورزی پایدار مورد توجه قرار گیرد.