بررسی تأثیر امواج الکترومغناطیس BTS (آنتنهای فرستنده و گیرنده تلفن همراه) روی آنزیمهای کبدی کبوتر خانگی
نویسندگان
1 گروه علوم مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
2 گروه اطفال دانشکده پزشکی، بیمارستان حضرت فاطمه معصومه، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
3 گروه علوم مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
4 گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند، دماوند، ایران
5 دانش آموخته دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
doi
10.22059/jvr.2022.334493.3211چکیده
زمینۀ مطالعه: گسترش استفاده از امواج الکترومغناطیس در زمینه ارتباطات، باعث شده که اثرات بیولوژیکی آنها مورد توجه قرار گیرد. طبق یافتههای علمی معتبر، این امواج میتوانند، منجر به پیامدهایی چون تغییر در عملکرد سلولها و در نتیجه سبب ایجاد یا تسریع برخی بیماریها شوند.هدف: از آنجایی که تغییر در میزان آنزیمهای کبدی در خون میتواند نشانه آسیبهای کبدی باشد، مطالعه حاضر با هدف بررسی این آنزیمها با در نظر گرفتن متغیرهای زمان و فاصله از مبدأ انتشار انجام گردید.روشکار: مطالعه حاضر روی 120 کبوتر 6 ماهه انجام شد. پس از سازگاری با شرایط آزمایشگاهی، آنها به شش گروه تصادفی تقسیم شدند. گروه اول (فاصله:50 سانتیمتر، زمان: 30 دقیقه)، گروه دوم (فاصله:100 سانتیمتر، زمان: 30 دقیقه)، گروه سوم (فاصله:150 سانتیمتر، زمان: 30 دقیقه)، گروه چهارم (فاصله:50 سانتیمتر، زمان: 60 دقیقه)، گروه پنجم (فاصله:100 سانتیمتر، زمان: 60 دقیقه)، گروه ششم (فاصله:150 سانتیمتر، زمان: 60 دقیقه). هر گروه به مدت 1 ماه و به صورت روزانه با امواج مواجهه داشته و آزمایش خون برای تعیین میزان آنزیمهای کبدی، قبل و 1 ماه پس از مواجهه، اندازهگیری و نتایج با نرمافزار SPSS پردازش شد.نتایج: مطالعه حاضر نشان داد که رابطه آماری معنیداری بین امواج BTS و آسیب به کبد از طریق افزایش سطح آنزیمهای کبدی در هر شش گروه وجود دارد. بر این اساس میتوان گفت امواج الکترومغناطیس بسته به فرکانس، انرژی، مدت زمان و فاصله میتوانند اثرات تخریبی بر بافتهای بدن از جمله کبد داشته باشند. میانگین تغییرات آنزیم ALP از بقیه آنزیمها بیشتر و میانگین تغییرات آنزیم ALT از آنزیمهای دیگر کمتر بود. همچنین بیشترین تغییرات آنزیمهای کبدی، در گروه اول و چهارم که کمترین فاصله را تا منبع موج داشتند، رخ داده است.نتیجهگیری نهایی: افزایش زمان مواجهه و کاهش فاصله تا منبع موج، باعث تغییر میزان آنزیمهای کبدی گردید. مطالعه حاضر، اهمیت بیشتر "فاصله تا منبع انتشار امواج" را نسبت به "زمان مواجهه" نشان داد.