فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: در کشاورزی نوین، استفاده از محرک‌های رشد گیاه، یکی از راهکارهای افزایش عملکرد گیاهان راهبردی از جمله گندم بوده و می‌تواند اثرات منفی تنش محیطی از جمله خشکی را کاهش دهد. به طوری که کاربرد محرک‌های رشد گیاهی ممکن است از طریق افزایش سرعت و توان استقرار گیاهان و جذب عناصر غذایی گیاه در شرایط دیم باعث بهبود عملکرد و کیفیت گندم شود. بنابراین، هدف از انجام این بررسی، مقایسه اثر کاربرد محرک‌های رشد گیاهی مختلف بر خصوصیات کمی و کیفی گندم در شرایط دیم است.   مواد و روش­ها: به منظور ارزیابی تأثیر محرک‌های رشد گیاه بر برخی خصوصیات کمی و کیفی گندم رقم میهن، این تحقیق در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 15 تیمار و 4  تکرار در سال زراعی  1399 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی انجام ‌شد. تیمارهای آزمایش شامل روش‌های مختلف پوشش‏دار کردن بذور در 6 سطح (به مقدار 3، 6 و 9 گرم از هریک اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی در هر کیلوگرم بذر) و پرایمینگ بذر در 3 سطح (پرایمینگ با 6 میلی‏گرم از هریک اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی در هر لیتر و هیدروپرایمینگ (شاهد هیدروپرایم )) و محلول‏پاشی با استفاده از غلظت 200 و 300 میلی‏گرم در لیتر از هریک هیومیک اسید و عصاره جلبک دریایی، محلول‏پاشی آب خالص و تیمار بدون پیش‌تیمار و بدون محلول‌پاشی (شاهد) بودند.   یافته­ها: نتایج نشان داد که روش‌های مختلف مصرف محرک‌های رشد گیاه با عصاره جلبک دریایی و هیومیک اسید در مقایسه با شاهد تاثیر معنی‌داری در افزایش تعداد پنجه در بوته، تعداد سنبله در مترمربع، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه گندم نشان داد. بیشترین میزان کلروفیل a و b گندم به ترتیب با 10/2 و 83/1 میلی‌گرم بر گرم وزن تر تحت محلول‏پاشی با استفاده از غلظت 300 میلی‏گرم در لیتر هیومیک اسید مشاهده شد. تحت محلول‏پاشی با استفاده از غلظت 300 میلی‏گرم در لیتر هیومیک اسید، بیشترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک گندم به ترتیب با 10/7694 و 90/19074 کیلوگرم در هکتار بدست آمد. بیش‌ترین میزان درصد فسفر (335/0 درصد)، پتاسیم (62/1 درصد) و میزان پروتئین (95/14 درصد) و عملکرد پروتئین دانه گندم (12/1149 کیلوگرم در هکتار) تحت محلول‏پاشی با استفاده از غلظت 300 میلی‏گرم در لیتر هیومیک اسید به‌دست آمد.  نتیجه­گیری: براساس نتایج این پژوهش می‌توان بیان کرد که اسـتفاده از محرک‌های رشد گیاه به روش محلول‌پاشی با غلظت 300 میلی‏گرم در لیتر هیومیک اسید از کـارایی بیش‌‌تری در بهبود ویژگی‌های کمی و کیفی گیاه گندم برخودار است و بهتر است برای افزایش راندمان محصولات کشاورزی از نهاده‌های آلی و زیستی به جای کودهای شیمیایی با هدف کاهش آلودگی در راستای نیل به کشاورزی پایدار استفاده شود.