تأثیر کودهای زیستی فسفاته و نیتراژین بر عملکرد و اجزای عملکرد عدس (Lens culinaris) تحت شرایط دیم

نویسندگان

1 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

2 استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
10.22034/saps.2024.61390.3211
چکیده

مقدمه و اهداف: عدس گیاهی است که به عنوان منبع پروتئینی باارزش مطرح بوده و این موضوع و نیز توانایی گیاه از نظر رشد در خاک­های ضعیف و شرایط محیطی مختلف و توانایی همزیستی با باکتری­های محرک رشد و تثبیت نیتروژن، سبب شده که این گیاه به­عنوان گونه­ای زراعی تا به امروز بقا داشته و در نقاط مختلف جهان مورد کشت قرار گیرد. در این راستا تحقیق حاضر جهت بررسی اثر کودهای زیستی و شیمیایی بر رشد و عملکرد عدس (Lens culinaris) دیم اجرا گردید.   مواد و روش­ها: این آزمایش به­صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1399 انجام گرفت. عامل اول شامل کود زیستی نیتراژین (شاهد و کاربرد نیتراژین)، عامل دوم شامل کود زیستی بارور 2 (شاهد و کاربرد بارور 2) و عامل سوم شامل کودهای شیمیایی اوره و سوپرفسفات تریپل (شاهد و استفاده از 35، 70 و 100% کود شیمیایی توصیه شده) بودند.   یافته ­ها: بر اساس نتایج مشاهده شده،استفاده از کودهای زیستی نیتراژین و بارور 2 موجب افزایش تعدادنیام دربوته شدند که استفاده توأم این دو کود زیستی در افزایش میانگین این صفات نسبت به کاربرد مجزای آن­ها بارزتر بود. استفاده از 35% کودهای شیمیایی توصیه شده در تمامی سطوح کود زیستی نیتراژین و بارور 2 بیشترین عملکرد دانهو بیولوژیک عدس را در مقایسه با سایر سطوح کودهای شیمیایی (تا حدود 57 درصد)داشت.از سوی دیگر با افزایش استفاده از کودهای شیمیایی عملکرد دانه و بیولوژیک عدس کاهش یافت. در نهایت، نتایج حاصل از این تحقیق مشخص کرد که کاربرد تلفیقی کودهای زیستی + 35% کودهای شیمیایی توصیه شدهمطلوب­ترین تیمار برای تولید عملکرد بیولوژیکو دانه در عدس تحت شرایط دیم است.   نتیجه­ گیری: کاربرد تلفیقی کودهای زیستی + 35% کودهای شیمیایی توصیه شده بهترین تیمار تغذیه­ای برای تولید عدس در شرایط دیم بدست آمد. استفاده از کودهای زیستی نیتراژین و بارور 2 علاوه بر بهبود تولید محصول، می­تواند موجب کاهش قابل‌توجه مصرف کودهای شیمیایی شود که این امر در راستای اهداف کشاورزی پایدار می­باشد.