تأثیر کودهای زیستی فسفاته و نیتراژین بر عملکرد و اجزای عملکرد عدس (Lens culinaris) تحت شرایط دیم
نویسندگان
1 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.
2 استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
doi
10.22034/saps.2024.61390.3211چکیده
مقدمه و اهداف: عدس گیاهی است که به عنوان منبع پروتئینی باارزش مطرح بوده و این موضوع و نیز توانایی گیاه از نظر رشد در خاکهای ضعیف و شرایط محیطی مختلف و توانایی همزیستی با باکتریهای محرک رشد و تثبیت نیتروژن، سبب شده که این گیاه بهعنوان گونهای زراعی تا به امروز بقا داشته و در نقاط مختلف جهان مورد کشت قرار گیرد. در این راستا تحقیق حاضر جهت بررسی اثر کودهای زیستی و شیمیایی بر رشد و عملکرد عدس (Lens culinaris) دیم اجرا گردید. مواد و روشها: این آزمایش بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1399 انجام گرفت. عامل اول شامل کود زیستی نیتراژین (شاهد و کاربرد نیتراژین)، عامل دوم شامل کود زیستی بارور 2 (شاهد و کاربرد بارور 2) و عامل سوم شامل کودهای شیمیایی اوره و سوپرفسفات تریپل (شاهد و استفاده از 35، 70 و 100% کود شیمیایی توصیه شده) بودند. یافته ها: بر اساس نتایج مشاهده شده،استفاده از کودهای زیستی نیتراژین و بارور 2 موجب افزایش تعدادنیام دربوته شدند که استفاده توأم این دو کود زیستی در افزایش میانگین این صفات نسبت به کاربرد مجزای آنها بارزتر بود. استفاده از 35% کودهای شیمیایی توصیه شده در تمامی سطوح کود زیستی نیتراژین و بارور 2 بیشترین عملکرد دانهو بیولوژیک عدس را در مقایسه با سایر سطوح کودهای شیمیایی (تا حدود 57 درصد)داشت.از سوی دیگر با افزایش استفاده از کودهای شیمیایی عملکرد دانه و بیولوژیک عدس کاهش یافت. در نهایت، نتایج حاصل از این تحقیق مشخص کرد که کاربرد تلفیقی کودهای زیستی + 35% کودهای شیمیایی توصیه شدهمطلوبترین تیمار برای تولید عملکرد بیولوژیکو دانه در عدس تحت شرایط دیم است. نتیجه گیری: کاربرد تلفیقی کودهای زیستی + 35% کودهای شیمیایی توصیه شده بهترین تیمار تغذیهای برای تولید عدس در شرایط دیم بدست آمد. استفاده از کودهای زیستی نیتراژین و بارور 2 علاوه بر بهبود تولید محصول، میتواند موجب کاهش قابلتوجه مصرف کودهای شیمیایی شود که این امر در راستای اهداف کشاورزی پایدار میباشد.