فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: با توجه به چالش‌های حیاتی در حوزه امنیت غذایی، ارتقای کیفیت محیط زیست و رفاه جامعه، این پژوهش با هدف بررسی تاثیر زئولیت و سرکه چوب  بر صفات فیزیولوژیک، خصوصیات بیوشیمیایی و عملکرد دانه کاملینا در شرایط کم آبی به جهت ارتقا تغذیه پایدار جمعیت به عنوان یک چالش حیاتی در حوزه امنیت غذایی و ارتقای کیفیت زیست محیطی و بهبود رفاه جامعه انجام شده است.  مواد و روش‌ها: چهار سطح آبیاری (آبیاری مطلوب، کم‌آبیاری ملایم، متوسط و شدید) به عنوان کرت‌های اصلی، دو سطح زئولیت (صفر و هشت تن در هکتار) و چهار سطح سرکه چوب (صفر، ۵۰۰۰، 10000 و 15000 پی‌پی‌ام) به عنوان کرت‌های فرعی در نظر گرفته شدند. طرح به صورت کرت‌های خرد شده فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. برای آنالیز واریانس از روش مدل خطی عمومی (GLM) استفاده شد. برای مقایسه اثرات اصلی آزمون LSD   (حداقل تفاوت معنی‌دار)  در سطح 05/0 بکار رفت. برای مقایسه میانگین اثرات متقابل از روش برش‏دهی و بر اساس آزمون LSD در سطح ۵٪ استفاده شد. در نهایت داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SAS نسخه 4/9 تجزیه شد.  یافته‌ها: بر اساس نتایج این پژوهش، تنش کم‌آبیاری، کاربرد زئولیت و محلول‌پاشی سرکه چوب بر صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کاملینا تأثیر معنی‌داری داشت. به طور کلی شرایط تنش کم‌آبیاری  باعث کاهش قابل توجه وزن تر و خشک اندام‌های هوایی گیاه شد. عملکرد دانه و شاخص‌های فتوسنتزی (کلروفیل a و b، کلروفیل کل و کارتنوئید) به طور قابل توجهی در طول تنش کم‌آبی، کاهش پیدا کرد و از طرفی کم‌آبی باعث افزایش محتوای آنتوسیانین و فلاونوئید در برگ‌ها شد. بیشترین عملکرد دانه با 1396 کیلوگرم در هکتار در آبیاری مطلوب + کاربرد زئولیت + عدم کاربرد سرکه چوب تولید شد که  نسبت به تیمار شاهد افزایش 67/36 درصدی را نشان داد.  نتیجه گیری: کاربرد زئولیت و محلول‌پاشی سرکه چوب می تواند به عنوان یک راهبرد مناسب برای افزایش مقاومت گیاه به تنش کم‌آبیاری مورد استفاده قرار گیرد. در شرایط آبیاری مطلوب، کم‏آبیاری ملایم و متوسط استفاده از زئولیت و محلول‏پاشی 15000 پی‏پی‏ام سرکه چوب به دلیل افزایش عملکرد به‌عنوان بهترین تیمار معرفی می‏شود. همچنین، در شرایط کم‏آبیاری شدید عدم کاربرد زئولیت و محلول‏پاشی 10000 پی‏پی‏ام توصیه می‏شود.