مطالعه میزان شیوع نئوسپورا کانینوم در سگ‌های اطراف تبریز به روش‌های آزمایش مدفوع و مولکولی

نویسندگان

1 گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانش آموخته دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jvr.2021.318712.3135
چکیده

زمینۀ مطالعه: نئوسپوروزیس (Neosporosis) بیماری است که توسط تک‌یاخته‌ نئوسپورا کانینوم (Neospora caninum) ایجاد می‌شود و با سقط جنین در گاو و فلج عصبی و عضلانی اندام‌های مختلف به‌خصوص اندام‌های خلفی سگ شناخته می‌شود. تشخیص نئوسپوروزیس اغلب به‌واسطه تست‌های سرولوژیک و آزمایشات مولکولی می‌باشد.هدف: مطالعه حاضر برای ارزیابی حضور اووسیست‌های نئوسپورا کانینوم در مدفوع سگ‌های اطراف تبریز انجام گرفت.روش‎کار: تعداد 100 نمونه مدفوع از سگ‌های خانگی و خارج خانه در طول سال‌های 1397 و 1398 در اطراف تبریز جمع‌آوری گردید. اطلاعات مربوط به سن، محل نگه‌داری و سابقه درمان ضد‌ انگل سگ‌ها در پرسشنامه مخصوص ثبت گردید. ابتدا نمونه‌های مدفوعی برای ارزیابی اووسیست‌های نئوسپورا به‌ شکل میکروسکوپی بررسی شدند. بعد از شکستن اووسیست‌های جمع‌آوری شده به روش فریز-دفریز و سونیکاسیون، DNA محتویات اووسیست‌ها استخراج شد و با روش PCR بررسی شدند.نتایج: در مطالعه حاضر با میکروسکوپ نوری در 45 مورد (45 درصد) از نمونه‌های مدفوع بررسی ‌شده اووسیست رؤیت گردید. در بررسی به روش PCR 21 مورد از 45 مورد قبلی از نظر آلودگی به نئوسپورا مثبت بودند (21 درصد). تمام موارد مثبت آلودگی در بررسی مولکولی در سگ‌های بالای 1 سال مشاهده شد. موارد مثبت در سگ‌های خانگی 2 درصد، سگ‌های ولگرد 8 درصد، سگ‌های پرورشگاه 6 درصد و سگ‌های روستایی 5 درصد ثبت گردید. همچنین 19 درصد سگ‌های آلوده سابقه درمان ضدانگلی نداشتند و فقط 2 درصد آنان سابقه درمان ضد‌انگل داشتند. نتایج بررسی آماری نشان داد که میزان آلودگی سگ‌های اطراف تبریز به نئوسپورا کانینوم ارتباط معنی‌داری (05/0>P) با محیط زندگی حیوان و سابقه‌ درمان ضدانگل دارند اما این میزان با سن حیوان رابطه معنی‌داری ندارد.نتیجه­گیری نهایی: با توجه به میزان بالای آلودگی با نئوسپورا کانینوم در سگ‌های منطقه تبریز لزوم اعمال روش‌های پیشگیری در گاوداری‌های سنتی و صنعتی اطراف تبریز و همچنین استفاده از روش‌های تشخیص سریع بیماری در آن‌ها توصیه می‌شود.