فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: هدف از این مطالعه بررسی تأثیر سلنیوم، سیلیسیم و زئولیت بر پارامترهای رشد گیاه، عملکرد دانه و اسانس رازیانه در شرایط خاک شور منطقه خسروشاه می­باشد. مواد و روش­ها: آزمایش به­صورت اسپلیت-اسپلیت پلات، در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در 3 تکرار و 12 تیمار در سال 1398 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی اجرا شد. تیمار­های مورد استفاده شامل محلول­پاشی سلنیوم (صفر و 4 گرم در لیتر)، محلول­پاشی سیلیسیم (صفر و 4 گرم در لیتر) و کاربرد زئولیت به­صورت خاک مصرف (صفر، 5 و 10 تن در هکتار) می­باشند. تیمار سیلیسیم به کرت­های اصلی، سلنیوم به کرت­های فرعی و زئولیت به کرت­های فرعی-فرعی اختصاص داده شدند. محلول­پاشی در دو مرحله قبل و بعد از گلدهی انجام گردید. یافته­ها: در بین صفات مورد بررسی حساس­ترین صفت به تیمارهای به­کار برده شده، وزن خشک برگ بود. کاربرد سلنیوم و زئولیت وزن خشک برگ را تا 4/50 درصد افزایش داد. به­طورکلی تیمارهای مورد بررسی اثر مثبتی بر رشد و عملکرد گیاه دارویی رازیانه داشتند. اثرات اصلی این تیمارها روی صفات عملکرد دانه و عملکرد اسانس معنی­دار گردید. عملکرد دانه با کاربرد این تیمارها افزایش یافت که نتیجه آن افزایش عملکرد اسانس رازیانه در واحد سطح بود. براساس نتایج حاصل از این بررسی، کاربرد هر سه ترکیب زئولیت، سیلیسیم و سلنیوم افزایش معنی‌داری را در عملکرد اسانس رازیانه باعث شد و این صفت را به­ترتیب به میزان 24، 1/23 و 5/22 درصد افزایش داد. نتیجه­گیری: با توجه به نتایج آزمایش مشخص گردید که محلول­پاشی سلنیوم و سیلیسیم با غلظت 4 گرم در لیتر و کاربرد 10 تن در هکتار زئولیت می­تواند رشد گیاه رازیانه را به­طور قابل توجهی افزایش دهد. سیلیسیم و سلنیوم تنها با افزایش عملکرد دانه تولیدی، عملکرد اسانس را افزایش داد، درحالی­که زئولیت هم با افزایش درصد اسانس و هم عملکرد دانه تولیدی بر این صفت افزود. علاوه بر آن زئولیت از طریق تعداد دانه، بر عملکرد دانه اثر مثبت داشت.